مشخصات کلی خانواده زمرد ماهیان (Labridae):
خانواده زمرد ماهیان، جزو راسته سوف ماهی شکلان (Perciformes) می باشند.
ریشه لغوی: لاتین >> Labrum = لب یا لبه و نیز به معنای خشمگین و آتشین
نام انگلیسی: Wrasses, Razorfishes, Tuskfishes
نام فارسی: زمرد ماهیان (Wrasse در زبان ولزی یعنی عجوزه).
خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده Labridae:
- تمرکز پراکنش در اقیانوسهای آرام، اطلس و هند.
- بدن چهارگوش تا دراز در مقطع دارای فشردگی متوسط.
- دهان برآمده. دندانهای فکی مخروطی و ریز با فاصله از همدیگر، و اغلب بیرون زده. لبها کلفت هستند.
- پیش سرپوش آبششی غالبا دندانه دار و یا لبه با دندانه های بسیار ریز دارد. سرپوش آبششی دارای لبه کامل است.
- باله پشتی دارای 8تا 21 خار (اغلب زیر 15 خار) و 6 تا 21 شعاع نرم است.
- باله شکمی دارای یک خار و 5 شعاع نرم است. باله سینه ای انتهای گرد دارد. باله دمی معمولا بریده یا لبه دار است.
- باله مخرجی دارای 4 تا 6 خار (اغلب 3 عدد) و 7 تا 18 شعاع نرم است.
- فلسها دایره ای درشت یا متوسط، یا بطور ضعیف شانه ای بوده. در صورت بزرگ بودن، تعداد آنها روی خط پهلویی بدن بین 23 تا 42 و اگر ریز باشد بیش از صد عدد روی خط جانبی.
- دارای خط جانبی منقطع یا پیوسته.
- تعداد مهره ها 23 تا 42 عدد.
- در جنس Gomphosus پوزه کشیده است.
- شکل، رنگ و اندازه این خانواده بسیار متنوع است.
- بسیاری از گونه های خانواده زمرد ماهیان، نقب زن در شن بوده و از بی مهرگان کفزی تغذیه می کنند، گروهی نیز پلانکتون خوار هستند و برخی از گونه های کوچکتر نیز از انگلهای خارجی ماهیان بزرگ تغذیه می کنند.
- شناگران کندی هستند و معمولا انفرادی زندگی می کنند. محل مورد علاقه زندگی آنها مناطق ساحلی و اطراف جزایر مرجانی و تشکیلات صخره ای و یا گیاهان آبزی است.
- بسیاری گونه ها با افزایش سن، و نیز بر حسب جنسیت رنگ می دهند: شکل ظاهری نر و ماده اغلب متفاوت است.
- نرها دارای چند ماده هستند.
- تمام گونه های ساکن اقیانوسهای آرام و هند در آبهای پلاژیک تخمریزی می کنند و از آنها و نوزادان نگهداری نـمی کنند.
- حداکثر طول گونه ها به 230 سانتیمتر می رسد، اما بیشتر آنها زیر 15 سانتیمتر بوده و کوچکترین آنها 4.5 سانتیمتراست.
- بسیاری از گونه ها مناسب نگهداری آکواریوم هستند، بویژه جنس Coris که بسیار ماهی محبوبی است.
- گونه های متوسط و بزرگ مصرف غذایی دارند و گوشت آنها مرغوب است.
- صید آنها توسط قلاب دستی، تورهای گوشگیر ثابت کف و گرگور امکانپذیر است.
پراکنش در ایران:
سه گونه از خانواده زمرد ماهیان در خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده است:
- 1. Callydon dussumieri >> چرگوگ>> اطلاعاتی از این گونه یافت نشد.
- 2. Cheilinus lunulatus >> زمرد ماهی دم جارویی
- 3. Cheoerdon robustus >> چرگوگ، زمرد ماهی چانه لخت
:: جهت دریافت اطلاعات بیشتر از گونه های فوق، از منوی بالای صفحه وارد بخش گونه ها بشوید.
.::. تصاویر زیر، بخشی از گونه های پرتعداد خانواده Labridae را در نقاط مختلف جهان نشان می دهد:
