تماس با ما درباره ما منابع و پیوندها فهرست گونه های خزر فهرست خانواده های خزر درباره دریای خزر
cor دانلود گزارش اشتباهات دیده شده در سایت فرهنگ اصطلاحات ماهی شناسی و شیلات ماهی شناسی عمومی ماهیان خلیج فارس و دریای عمان آبهای داخلی سوالات متداول صفحه ورودی سایت English
 
 
1000 کتاب
قزل آلا
ماهیگیری ورزشی
اسبله
فیشری
آکواشیل
ماهیگیری حرفهای
کپور
موسسه تحقیقات شیلات ایران
پرندگان ایران
شرکت دالاهو
آکواتیکا
کتابهای شیلاتی
 
1000 کتاب
 
1000 کتاب
map گونه های دریای خزر
گونه اردک ماهی
( Esox lucius )
side

»» سیستماتیک:

:: نام علمی گونه: Esox lucius (Linnaeus, 1758)j


:: نام فارسی: اردک ماهی. نامهای محلی: شوک، چکاب
:: خانواده: اردک ماهیان، Esocidae
:: رده بندی کامل : Class: Actinopterygii > Order: Esociformes > Family: Esocidae
:: نام (های) غیر فارسی: Northern pike | Common pike
::برخی از اسامی علمی قدیمی، یا غیر معتبر: Esox boreus | Esox estor | Esox lucius bergi | Esox lucioides | Luccius vorax | Trematina foveolata

»» کشورهای محل زندگی اردک ماهی:
:: بومی در: بومی در: ایران، آلبانی، ارمنستان، آذربایجان، بلژیک، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کانادا، چین، کرواسی، جمهوری چک، دانمارک،استونی، فنلاند، فرانسه، گرجستان، آلمان، یونان، مجارستان، ایتالیا، قزاقستان، لتونی، لیتوانی، لوکزامبورک، مقدونیه، مولداوی، موناکو، مغولستان، هلند، نروژ، مجارستان، رومانی، روسیه، صربستان، اسلواکی، اسلونی، سوئد، سوئیس، ، ترکیه، ترکمنستان، انگلستان، اکراین، آمریکا و ازبکستان
::معرفی شده به: الجزایر (از فرانسه)، جزایر آزور(متعلق به پرتقال در اقیانوس اطلس)، اتیوپی (از ایتالیا)، ایرلند (از انگلستان)، ماداگاسکار(ناموفق)، مراکش (از فرانسه)، پرتقال، اسپانیا (از فرانسه)، تونس (از فرانسه، احتمالا نا موفق) و اوگاندا (احتمالا از اسرائیل).
»» در اکوسیستمهایی که اردک ماهی به آنها معرفی شده، مواردی از تاثیر سوء آن بر اکوسیستم گزارش شده است.

»» اکوسیستم ها:
حوزه آبریز دریای مازندران(در خود دریا کمتر است)، در برخی از حوزه های آبی ایران مثل دریاچه ولشت، بصورت پیوندی وجود دارد.
دریای آرال، منطقه پاله آرکتیک، اکوسیستم های آبی آمریکای شمالی(بومی یا پیوندی)، دریای بالتیک، دریای نروژ، آمودریا، کامچاتکا(روسیه)، رود آدور(جنوب غرب فرانسه)، رود آنادیر (شمال شرق سیبری)، رود دانوب، رود دن، رود الب، رود کوبان(روسیه، شمال قفقاز)، رود اومبرونه (ایتالیا)، رود اونگا(شمال غرب روسیه)، رود رون(فرانسه)، دریاچه بایکال، رود اوب (غرب سیبری)

»» زیستگاه های مورد علاقه گونه اردک ماهی:
آبهای شفاف دارای پوشش گیاهی(جهت شکار لابلای گیاهان مخفی میشود.)، آبگیرهای ساکت، آبهای حاشیه ای رودخانه های بزرگ،. تالاب ها و بخشهای پائین دست رودخانه ها که جریان کمتری دارند. مقاومت آن در برابر آلودگی زیاد است. در دریای خزر محدود است.

»» مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک اردک ماهی:

شکل بدن:
باله پشتی دارای 6 تا 8 شعاع سخت و 17 تا 25 شعاع نرم | باله مخرجی دارای 4 تا 7 شعاع سخت و 10 تا 22 شعاع نرم | باله سینه ای 1 شعاع سخت و 14 تا 17 شعاع نرم دارد | باله شکمی 1 شعاع سخت و 9 تا 11 شعاع سخت دارد| 57 تا 65 مهره | پوزه کشیده، دهان بزرگ | باله پشتی تقریبا موازی باله مخرجی | 105 تا 148 فلس روی خط جانبی(55 تا 65 تای آنها منفذ دار) | 12 تا 14 ردیف فلس در بالا و 14 تا 17 ردیف فلس در پائین خط جانبی دارد | خط جانبی به سمت عقب خمیده میشود | پوزه پهن و دراز شبیه منقار اردک | دهان دارای تعداد زیادی دندانهای تیز است | باله های پشتی و مخرجی به سمت عقب خمیده است | باله سینه ای کوچک و زیر سرپوش آبششی است. | باله های زوج گرد و پارو مانند هستند | باله دمی کم و بیش دو شاخه و 19 شعاع دارد.
اندازه:
حداکثر طول در دنیا حدود یک متر ونیم است، اما اندازه میانگین آن 40 تا 50 سانتیمتر است. فراوانترین گروه طولی در تالاب انزلی 36 تا 40 سانتیمتر، و در تالاب های استان مازندران مخصوصا لپوی روستای زاغمرز( توابع بخش مرکزی شهرستان بهشهر در استان مازندران ایران) حدود 35 سانتیمتر است.
حداکثر وزن ثبت شده در دنیا 28 تا 35 کیلوگرم گزارش شده است. در ایران بیشترین دامنه وزنی این ماهی، زیر یک کیلیوگرم است.
رشد این ماهی در تالاب انزلی، کمتر از سایر مناطق حوضه خزر است.
سن:
حداکثر سن اردک ماهی، در دنیا، 30 سال گزارش شده است. در ایران، اردک ماهی تالاب انزلی در دامنه سنی 1 تا 8 ساله قرار میگریند(50 درصد 2 تا 4 ساله).
غذا:
اغلب ماهیخوار است، اما در زمانهایی به شدت از قورباغه و یا خرچنگهای دراز و غیره تغذیه میکند.
:: در کشورهایی دیگر: جنسهای Abramis ، تخم و لارو Acipenser، Rutilus ، Carrassius، Clupeonella، Cobitis ، Lampetra ، Pungitius Salmo ، Scardinius ، Silurus ، Vimba(در روسیه) ، و در کشورهای دیگر نیز جنسهایی علاوه بر جنسهای ذکر شده نظیر: Clupea ، Coregonus ، Cottus ، Cyprinella ، Cyprinus ، Dallia ، Dorosoma ، Gasterosteus ، Gobio ، Gymnocephalus ، Lepomis ، Leuciscus ، Lota ، Micropterus ، Nemacheilus ، Osmerus ، Perca ، Phoxinus ، Pimephales ، Platichthys ، Pomoxis ، Salaria ، Sander و Tinca در رژیم غذایی اردک ماهی دیده میشوند
علاوه بر ماهی، اردک ماهیان بسته به دوره سنی خود، غذاهای دیگری نیز مصرف میکنند. از جمله این غذاها که به آن اشاره شده: انواع سوسکها و Alderfly ها (از Sialidae) ، کلادوسرا نظیر جنسهای Keratella ، Bosmina، Asellus و Eurycercus و نیز Caddis fly (از تریکوپترا) ، cranefly(از Tipuloidae). خرچنگ دراز(در کانادا) ، پلانکتونهایی نظیر سیکلوپس، سنجاقک، قورباغه، سمندر آبی، زالو، mayfly (از افمنوپترا)، midges (از Diptera)، سخت پوستان مثل جنس Procambarus و موشهای آبی.
:: در ایران: غذای اردک ماهی در تالاب انزلی، ماهی کپورچه ( Carrassius gibellio ), می باشد، همراه با تیزه کولی ( Hemiculter leucisculus ) و شیشه ماهی ( Atherina boyeri ).
در تالابها و رودخانه های مازندران بسته به محل: ماهی کولی ( Alburnus alburnus ) ، گامبوزیا (Gambusia holbrooki ) ، کفال سالینس ( Liza saliens ) و کپورچه (Carrassius ).
»» اردک ماهی همنوع خوار است. در بعضی دریاچه ها که تنوع ماهیان کم است، اردک ماهیان جوان از بی مهرگان، و اردک ماهیان بالغ از سایر اردک ماهیان تغذیه می نمایند.
ژنتیک:
تعداد کروموزومهای Diploid/ zygotic(2n): 50-50، در بعضی گزارشها 36-36 ، 46-46 یا 48-48 و کروموزومهای Haploid/ gametic (n)، 25 و بعضی گزارشها 18 است
رفتارهای خاص:
شکارگری ماهر است. فضولات اردک ماهی، برای ماهیان دیگر جنبه هشدار دارد، از این رو اردک ماهی نیز عمل دفع را دورتر از مکانی که شکارگری میکند انجام می دهد.
اغلب مهاجرت نمیکند، اما موارد جابجایی و شنای طولانی در آن دیده شده است. معمولا انفرادی زندگی کرده و بسیار به قلمرو خود وابسته است.
اردک ماهی میتواند مورد هجوم انگلهای گوناگونی قرار بگیرد، از جمله انواعی از کرمهای نواری که در صورت مصرف گوشت اردک ماهی توسط انسان، بدون طبخ مناسب، میتواند انسان را نیز مبتلا کند.
اردک ماهی میتواند به عنوان میزبان واسط برای سستودهایی عمل کند که تاثیرات مرگباری روی ماهیان دیگر (مثلا جنس Coregonus) بگذارد. همچنین دسته هایی از ترماتد ها نیز می توانند اینجاد سیست های نامشخص روی پوست اردک ماهی بنمایند.
اردک ماهی، ماهی آب شیرین است، اما وارد آبهای لب شور نیز می شود.
علیرغم متعدد برای پرورش اردک ماهی، این گونه هرگز "اهلی" نشده و غذای دستی قبول نمیکند.
سرعت اردک ماهی، تا نزدیک 3 متر بر ثانیه اندازه گیری شده است.

»» تولید مثل اردک ماهی:

اردک ماهی یک بار در سال و بصورت فصلی تخمریزی می کند. مولدین به نواحی کرانه ای، و یا بالا دست رودخانه ها و نواحی مردابی مهاجرت می کنند. تخمریزی عموما در طول روز انجام میشود. مولدین بصورت جفتی، و یا یک ماده بزرگ و یک یا دو نر کوچکتر با هم دیده می شوند. مولدین به آبهای کم عمق پوشیده از گیاهان رفته و تخم و اسپرم را همزمان و به شکل نامنظم رها می کنند. تخمها حدود 2 تا 5 روز در نواحی دارای جریان کم و دارای گیاهان شناور به سر می برند. اردک ماهی از تخم و لارو محافظت نمی کند. در هر مرحله از تخم ریزی، تنها 5 تا 60 تخم رها میشود. این عمل هر دقیقه تکرار میشود و ماهی در بین این دفعات تخمریزی استراحت می نماید. بنابراین فرایند تخمریزی چندین ساعت یا چند روز به طول می انجامد. در زمانهای بین تخمریزی، ممکن است نر و ماده با هم بمانند، و یا اینکه عمل تخمریزی را با نر یا ماده دیگر ادامه بدهند. مولدین ممکن است تا 14 هفته در مکان تخمریزی بمانند، اما اغلب حداکثر 6 هفته در محل تخمریزی هستند.
تخم و لارو اردک ماهی، مورد تغذیه سایر ماهیان، حشرات آبزی، پرندگان آبزی و پستانداران آبزی و وابسته به آب قرار می گیرد.

لاروها دمای حدود 16 درجه را ترجیح میدهند. دوره لاروی حدود 34 روز طول میکشد.
وزن خشک نوزادان پس از تخمه گشایی 190 میکروگرم، و در زمان تکامل (متامورفوز) 10830 میکروگرم است. مصرف اکسیژن لاروها 3.17 (QO2; µl/mg/h) در دمای حدود 18.3° سانتیگراد می باشد.
هم آوری این ماهی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن (هماوری نسبی) برابر 40000 تا 45000 عدد و حدود تغییرات آن 7000 تا 220000 عدد تخمک می باشد. در رودخانه اورال، ماهیانی با طول 36 تا 60 سانتی متر، با 8300 تا 43000 عدد تخمک گزارش گردیده است. در جنوب دریای خزر و حوضه آبریز آن، این ماهی از بهمن لغایت فروردین ماه، در تالابها و مصب رودخانه ها که دمای آب 8 تا 14 درجه و پوشش گیاهی کافی است، در عمق حدود 1 متری تخمریزی می کند.

»» صید اردک ماهی:

اردک ماهی از گونه های بسیار جذاب در صید ورزشی است.
صید آن توسط تورهای پره نیز انجام میشود. در سال 1374، حدود 400 کیلوگرم از این ماهی فقط در دریا صید شده است.

»» ارزش های اقتصادی اردک ماهی:

از لحاظ صید تجاری و ورزشی، بسیار ارزشمند است. در آکواریومهای شهری قابل نگهداری است.

»» وضعیت ذخایر اردک ماهی:

اردک ماهی گونه در ایران نیازمند حفاظت(CD) است، اما در سطح جهان رده حفاظتی آن، کمترین نگرانی (LC) می باشد.
عوامل محدود کننده جمعیت اردک ماهی، شامل:
تخریب زیستگاه ها در ایران از مهمترین عوامل بازدارنده جمعیت اردک ماهی هستند.

»» تصاویر مرتبط با اردک ماهی:

حمله اردک ماهی به قورباغه دو نما از آرواره و جمجمه اردک ماهی جهش به بیرون از آب جهت شکار
شکار قورباغه توسط اردک ماهی دو نما از آرواره و جمجمه اردک ماهی جهش اردک ماهی از آب جهت شکار
قره غاز، از دشمنان طبیعی اردک ماهی اردک ماهی در مخفیگاه اردک ماهی در کنار یک غواص
قره غاز(کورموران) ازدشمنان طبیعی اردک ماهی اردک ماهی در بین گیاهان آبزی مخفی میشود اردک ماهی در کنار یک غواص
همنوع خواری در اردک ماهی تخم دارای جنین اردک ماهی سه تصویر بالا، جنین زرده دار و تصویر پائین نوزاد 3.5سانتیمتری اردک ماهی
همنوع خواری در اردک ماهی تخم دارای جنین اردک ماهی تصاویری از مراحل نوزادی اردک ماهی
نمای نزدیک سکه های یادبود اردک ماهی رنگ بدن اردک ماهی
نمای نزدیک از سر اردک ماهی سکه های یادبود، با نقش اردک ماهی نمای نزدیک از پوست اردک ماهی

:: صفحات پیشنهادی برای مطالعه:


page1: Family: Acipenseridae
page2: Acipenser persicus
page3: Acipenser stellatus
page4: Acipenser guldenstadti
page5: Acipenser nudiventris


 
گزارشها و اخبار کوتاه از سایت  کلوب صفحه ما در فیس بوک فیش بیس را همراهی کنید:

Copyright © 2014 Fishbase.ir (IranFish.com). All rights reserved
Designed by: Mehdi Mahjoob