تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان آبهای داخلی آبهای داخلی  
 
  آب‌های داخلی ایران
گورماهی خسروشیرین
( Aphanius shirini )
 
گورماهی خسروشیرین

:: ماهیان آب‌های داخلی ایران خانواده برکه‌ماهیان خاوری گونه گورماهی خسروشیرین

◄ این ماهی تا چندی پیش در خانوادهء کپورماهیان دندان‌دار (Cyprinodontidae) جای داشته است.

»» سیستماتیک:

■ نام علمی گونه: Aphanius shirini Gholami, Esmaeili, Erpenbeck & Reichenbacher, 2014j
:: نام فارسی و محلی ایران: گورماهی خسروشیرین ، کپور دندان‌دار خسروشیرین، ماهی گورخری، کپوردندان خسروشیرین، گورماهی شیرین، کپوردندان شیرین
• اسامی محلی » -

:: رده‌بندی کامل ↓
Class: Actinopterygii (رده: پرتوبالگان)
Infraclass: Teleostei (فرو رده: پیوسته‌استخوانان)
Order: Cyprinodontiformes (راسته: کپورماهی‌شکلان دندان‌دار)
Family: Aphaniidae (خانواده: برکه‌ماهیان خاوری) (En: Oriental killifishes)
■ قبلا، در خانواده کپورماهیان دندان‌دار (Cyprinodontidae) و زیرخانواده Cyprinodontinae بوده است.
Genus: Aphanius (جنس: آفانیوس)
Species: Aphanius shirini (گونه: گورماهی خسروشیرین)

:: نام انگلیسی: Khosroshirin tooth-carp و نیز: Shirin tooth-carp, shirin killifish
• سایر زبان‌ها: آلمانی» Khosroshirin Zahnk€arpfling
:: برخی از اسامی علمی مترادفِ قدیمی، یا غیرمعتبر: -
:: ریشه لغوی: shiriniاز نام روستا و چشمهء خسروشیرین مکانی که برای اولین بار گزارش شده است.

■ کشورهای محل زندگی گورماهی خسروشیرین
• گزارش شده فقط در ایران

■ زیستگاه‌های گزارش‌شده گورماهی خسروشیرین
بومی انحصاری ایران، در حوضهء آبریز کر و پرسیس، در چشمهء خسروشیرین و انشعابات آن مثل چشمه پاسلاری و چشمه پهن، در بالادست رود کر زندگی می‌کند و گفته می‌شود به حوضهء پرسیس هم منتقل شده است.

■ ویژگی‌های زیستگاه گورماهی خسروشیرین
ساکن آب شیرین، بستر و دور از بستر.
ساکن آب‌های نیمه‌گرمسیری. دمای یکی از مکان‌های نمونه‌برداری 17.05 درجه سانتیگراد بوده است.
بستر رودهای محل زندگی، گلی و قلوه‌سنگی با سطح آب پوشیده از جلبک‌های رشته‌ای و محیط اطراف پوشیده از نی و سایر گیاهان بود.
سرعت جریان آب در چشمهء خسروشیرین تند و در پشمه پاسلاری و پهن، آرام است.
مشخصات فیزیکوشیمیایی رودخانهء پاسلاری به این شکل بوده است:
نیترات 1.95 mg l-1 ، نیتریت 0.42 mg l-1 ، فسفات 0.59 mg l-1آمونیاک 0.12 mg l-1، اکسیژن محلول 8.92 mg -1، هدایت الکتریکی 395 μs cm-1 ، شوری 0.18 0/00 ، pH 7.9

■ مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک گورماهی خسروشیرین

• شکل بدن: باله پشتی دارای 10-12 شعاع | باله مخرجی دارای 10-11 شعاع | باله سینه‌ای دارای 15-16 شعاع | باله شکمی دارای 5-7 شعاع | در ردیف جانبی بدن 27-29 فلس وجود دارد | تعداد جارویی‌های آبششی (Gill Rakers) برابر 8-11 عدد | جنس نر این گونه دارای 7-10 نوار سفید جانبی واضح است که از همهء گونه‌های این جنس در ایران کمتر است. بالهء مخرجی زرد و درخشان بدون حاشیهء واضح سفید. | هردو جنس نر و ماده به نسبت سایر گونه‌های این جنس در ایران، ساقهء دمی کاملا بلندتری دارند و ارتفاع بالهء پشتی آنها نیز کمتر است. | دور ساقه دمی 9-11 فلس دارد. |
• اندازه:حداکثر طول استاندارد نرها 3 سانتیمتر و ماده‌ها 3.6 سانتیمتر است.
• طول عمر: -
• غذا: -
• ژنتیک: -
• ویژگی‌های رفتاری: بی‌خطر برای انسان.
• سایر توصیحات: در چشمهء خسروشیرین، همراه این گونه، گونه‌های Acanthobrama persidis, Alburnus mossulensis, Capoeta aculeata, Capoeta saadi و Onchorhynchus mykiss دیده شده است.

■ تولیدمثل گورماهی خسروشیرین

نر و ماده تفاوت ظاهری دارند

■ صید گورماهی خسروشیرین

فاقد ارزش صید.

■ ارزش‌های اقتصادی گورماهی خسروشیرین

به لحاظ حفظ ذخیرهء ژنتیکی دارای ارزش زیادی است.
رنگ‌آمیزی زیبا روی بدن دارای ارزش زیبایی‌شناسی خوبی است.

وضعیت ذخایر گورماهی خسروشیرین

در سیاهه قرمز گونه‌های IUCN، دارای وضعیت ارزیابی‌نشده است. برای آن وضعیت در معرض خطر (EN) پیشنهاد شده است. جمعیت‌های محدود این گونه، تحت تاثیر خشکسالی و گونه‌های مهاجم مثل قزل‌آلای رنگین‌کمان هستند که از آنها تغذیه می‌کنند.

■ بهداشت و بیماری‌های گورماهی خسروشیرین

-

○ تصاویر و فیلم از گورماهی خسروشیرین:

گونه گورماهی خسروشیرین گونه گورماهی خسروشیرین گونه گورماهی خسروشیرین
گورماهی خسروشیرین، نر و ماده
عکس: غلامی
گورماهی خسروشیرین، ماده
عکس: اسماعیلی
پراکنش گورماهی خسروشیرین
نقشه: جولاده رودبار و همکاران
گونه گورماهی خسروشیرین
گورماهی خسروشیرین، نر
عکس: اسماعیلی
فیلم‌هایی از گورماهی خسروشیرین
   

↓صفحات پیشنهادی برای مطالعه↓


خانواده Aphaniidae: برکه‌ماهیان خاوری

گونه Aphanius arakensis: گورماهی اراک
گونه Aphanius farsicus : گورماهی فارسی
گونه Aphanius mesopotamicus: گورماهی فراتی