تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
 
  خلیج فارس و دریای عمان
بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام
( Istiophorus platypterus )
 
بادبان ماهی


:: ماهیان خلیج فارس و دریای عمان »» خانواده نیزه ماهیان »» گونه بادبان ماهی اقیانوس هند و آرام

■ سیستماتیک:

■ نام علمی گونه: Istiophorus platypterus (Shaw, 1792)j
:: نام فارسی و محلی ایران: بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام، و نیز: بادبان ماهی، ماهی بادبانی، سلسول
:: خانواده: نیزه ماهیان > Istiophoridae
:: رده بندی کامل ↓
Class: Actinopterygii (شعاع بالگان)
Order: Perciformes (سوف ماهی شکلان)
Family: Istiophoridae (نیزه ماهیان) (En: Billfishes)
Genus:Istiompax
Species: Istiophorus platypterus
:: نام (های) غیر ایرانی: Indo-Pacific sailfish و نیز : Indian sail fish, Sailfish,
کشورهای عربی حاشیه خلیج پارس و دریای عمان: خیل البحر ، مرلين شراعي هندي-باسيفيكي، سمکه الشراع، فرس
::برخی از اسامی علمی قدیمی، یا غیر معتبر: Xiphias platypterus, Scomber gladius, Histiophorus gladius
:: ریشه لغوی: Istion=بادبان + Pherein= به دوش کشیدن / audax: audāx > لاتین: جسور، خشن / Platy: پهن+Pterus>لاتین>بال، بالدار

■ کشورهای محل زندگی بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:
• بومی در ایران و بیش از 90 کشور از جمله:
آسیا:بحرین، بنگلادش، کامبوج، چین، هنگ کنگ، ایندیا، اندونزی، عراق، ژاپن، اردن، کره شمالی و جنوبی، کویت، ماکائو، مالزی، مالدیو، میانمار، عمان، پاکستان، فیلیپین، قطر، عربستان، سنگاپور، سریلانکا، تایوان، تایلند، امارات متحده، ویتنام، یمن
آفریقا: کومور، جیبوتی، مصر، اریتره، کنیا، ماداگاسکار، موریتانی، موریس، موزامبیک، نامیبیا، نیجریه، سیشل، سومالی، آفریقای جنوبی، سودان، تانزانیا
اروپا: روسیه
آمریکای شمالی و مرکزی: کاستاریکا، ال سالوادور، گواتمالا، هندوراس، مکزیک، نیکاراگوئا، پاناما، ایالات متحده،
آمریکای جنوبی: شیلی، کلمبیا، اکوادور، گالاپاگوس و پرو
اقیانوسیه: استرالیا، نیوزلند، فیجی، پلی نزی، گوام، ساموآ، پابوا، تاهیتی، تونگا و...

■ زیستگاه های گزارش شده بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:
خلیج فارس و دریای عمان، و نیز:
خلیج عدن، خلیج عقبه، خلیج مکزیکو، اقیانوس هند، دریای عرب، دریای اندونزی، خلیج بنگال، اقیانوس اطلس، دریای کارائیب، فلات استرالیا، دریای چین، اقیانوس آرام، آبهای پلی نزی، دریای سرخ، فلات نیوزلند، دریای تاسمان، دریای زرد آبهای جنوب غرب شیلی، و...

■ ویژگی های زیستگاه بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:
دریازی، پلاژیک/اپی پلاژیک و اقیانوس رو، در اعماق 0 تا 200 متر و بیشتر حدود 30 متر دیده می شود.
ساکن مناطق نیمه گرمسیری 50 درجه شمالی تا 43 درجه جنوبی و 16 درجه شرقی تا 71 درجه غربی است.
ساکن مناطق گرمسیری و معتدله.
محل اصلی زندگی آنها اقیانوسهای هند و آرام است که به آبهای مجاور آنها نیز وارد می شود. از طریق کانال سوئز از دریای سرخ وارد مدیترانه می گردد. بعضی نویسندگان این گونه را با گونه بادبان ماهی اطلس Istiophorus albicans یک گونه در نظر می گیرند.
معمولا بالای لایه ترموکلاین مشاهده می شوند.
در آبهای نزدیک به سواحل و جزایر مشاهده می شوند.
بر اساس مدلها، دمای مورد علاقه 18.2 تا 27.7 درجه و میانگین 25.6 درجه است.

■ مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:

• شکل بدن: دارای دو باله پشتی، اولین باله بسیار بلند است و شکل بادبان دارد | باله پشتی فاقد شعاع سخت و دارای 47 تا 53 شعاع نرم است که بلندترین آن معمولا شعاع بیستم است | دو باله مخرجی دارای 2 شعاع سخت و 12 تا 15 شعاع نرم | دومین باله مخرجی تقریبا قرینه دومین باله پشتی است | باله سینه ای فاقد شعاع سخت و دارای 18 شعاع نرم است |باله دمی کاملا دوشاخه | باله شکمی باریک و بلند است و تا ناحیه مخرج می رسد و دارای 1 شعاع سخت و 2 شعاع نرم است (در بعضی منابع بدون شعاع سخت) | بدن پوشیده با فلسهای کوچک و برجسته با 1 یا 2 نوک تیز است | آرواره بالایی به یک نیزه بلند با مقطع دایره ای منتهی می شود و طول این آرواره تقریبا دو برابر آرواره پایینی است | ناحیه پشتی تیره با حدود 20 نوار آبی فام | شکم دارای رنگ نقره ای روشن | غشاء بین شعاعهای باله پشتی اول، آبی تیره با چندین نقطه سیاه | بدن کشیده و فشرده | یک خط جانبی
• اندازه: حداکثر طول چنگالی بادبان ماهی 348 سانتیمتر است. میانگین رایج طول کل 270 سانتیمتر است.
حداکثر وزن این ماهی 100.2 کیلوگرم است.
وزن مغز در یک ماهی 24 کیلیویی، حدود 2.906 میلیگرم است.
طول چنگالی در این مالی، از نوک آرواره پایینی (نه بالایی) تا عمق میانی هلال دمی محاسبه می شود.
• سن: حداکثر 13 سال
• غذا: غذای بادبان‌ماهی بیشتر شامل ماهی ها (نظیر انواع تن ماهی ها، نیم منقارها، سوزن ماهیان، ماکرل ها)، سخت پوستان و سرپایان (مثل ماهی مرکب و هشت پا) است.
• ژنتیک: ـ
• خصوصیات رفتاری: بی خطر برای انسان. بسیار مهاجر است. از پر سرعت ترین ماهیان اقیانوسها می باشد.
مطالعه ای در خلیج فارس سرعت این ماهی را در حالت عادی بین 0.29 تا 0.75 متر در ثانیه محاسبه کرده است. همچنین این مطالعه نشان داده که 84 درصد شنای این گونه بالای عمق 10 متری بوده است. این ماهی سریعا از استرس بعد از رهاسازی از اسارت غلبه می کند.

• سایر توضیحات: بر اساس اندازه تشکیل گله می دهند. بادبان ماهیان خود مورد تغذیه و شکار دولفین ماهی ها، و سایر ماهیان شکارچی و حتی پرندگان آبزی قرار می گیرند.

■ تولید مثل بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:

ماهیان آماده تولید مثل 150 سانتیمتر طول دارند.
برای تخمریزی در اقیانوس آرام مهاجرت می کند.
بنظرمی رسد در طول سال امکان تخمریزی آن در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری اقانوس آرام وجود دارد که اوج آن به گرمای هوای تابستانی هر منطقه مرتبط است.
نر و ماده ها از لحاظ ظاهری به هم شباهت دارند. در فصل تولید مثل، ماهی ماده در سطح آبهای کم عمق شنا می کند به نحوی که باله پشتی از آب بیرون است و نر یا نرها او را تعقیب می کنند. تخمریزی ممکن است در آبهای عمیق نزدیک ساحل انجام شود.
تخمریزی با شنای جفتی نر و ماده، یا چند نر که یک ماده را به عنوان رفتار تولید مثلی تعقیب می کنند صورت می گیرد.
تخمهای داخل تخمدان 0.85 میلیمتر قطر دارند و یک کیسه چربی منفرد دارند.
ساختاری روی غشاء ویتلینی وجود ندارد و تخم شفاف است. تخمهای ماده های صید شده در اقیانوس هند، 1.304 میلیمتر قطر داشته‌اند. هماوری مطلق بیش از 2 میلیون تخم است. یک ماده خیلی بزرگ می تواند تا 4.5 میلیون تخم رهاسازی کند.
تخمها حالت شناور و پلاژیک دارند و فاقد هر زوائد و صاف و شفافند.
لاروها دندانهای واضحی دارند ، دم آنها کم و بیش با سلولهای ملانوفور پوشیده شده است.
لارو پس از تخمه گشایی حدود 0.3 سانتیمتر است و آرواره هایش با بالغین تفاوت دارد. آرواره ها وقتی لارو به حدود 0.6 سانتیمتری می رسد شروع به رشد می کنند و در اندازه 20 سانتی شکل ظاهری ماهیان جوان کاملا شبیه بالغین است و در شش ماهگی به 2.7 کیلوگرم وزن و طول 1.4 متر می رسد. در این اندازه سرعت رشد کاهش می یابد.

■ صید بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:

بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام، از ماهیان جذاب برای صید ورزشی است.
صید تجاری آن بیشتر در کنار ماهیان مشابه بوسیله ریسمان و قلاب انجام می شود.
بصورت صید جانبی در تور پرساین و رشته قلاب های ویژه تن ماهیان و نیز تورهای شناور و تراولر های صنعتی.
صید آن با نیزه نیز رواج دارد، اگرچه در برخی نقاط جهان ممنوع است.

■ ارزش های اقتصادی بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:

دارای ارزش تجاری بوده و جزو ماهیان گران قیمت است. گوشت بادبان ماهی بصورت تازه، دودی و یخ زده و نیز ساشیمی و سوشی فروخته می شود و بیشتر بصورت پخته یا کبابی مصرف می شود.
در اقیانوس اطلس، گوشت آن به لحاظ تجاری بخاطر سفت بودن تا حدی ارزش کمتری دارد.

■ وضعیت ذخایر بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:

وضعیت در سیاهه قرمز، دارای کمترین نگرانی (LC) است، اما وضعیت فعلی آن آسیب پذیر است.

■ بهداشت و بیماری های بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:

در بدن این ماهی نیز مانند سایر نیزه ماهیان، جیوه مشاهده شده که مصرف همیشگی و پیاپی آن را توصیه نمی کنند.
در بدن این ماهی عوامل بیماریزایی برای ماهی گزارش شده که لزوما برای انسان خطرناک نیستند. حدود 34 نوع انگل از این ماهی گزارش شده است از جمله کرمهای پهن مثل Callitetrarhynchus gracilis و Otobothrium dipsacum
پاروپایان نظیر Penella instructa
ترماتودها مثل Cardicola grandis
پروتوزوآ، دیژن ها، نماتودها، بارناکلها و ایزوپودها، انگلهای خارجی نظیر ماهیان Naucrate ductor و Isistius brasiliensis و ...


○ تصاویر و فیلم های بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام:

بادبان ماهی نمای نزدیک بادبان ماهی پراکنش جهانی بادبان ماهی
بادبان ماهی نمای نزدیک بادبان ماهی پراکنش جهانی بادبان ماهی
حمله بادبان ماهی به گله ماهیان بادبان ماهی در بوشهر تمبر چاپ شده با عکس بادبان ماهی
حمله بادبان ماهی به گله ماهیان بادبان ماهی در بوشهر
عکس: دشتی زاده
تمبر چاپ شده با عکس بادبان ماهی
ترسیمی از بادبان ماهی بادبان ماهی جوان بادبان ماهی همراه ردیاب ماهواره ای
ترسیمی از بادبان ماهی بادبان ماهی جوان بادبان ماهی همراه ردیاب ماهواره ای
صید ورزشی بادبان ماهی جهش بادبان ماهی به بیرون از آب مقایسه نیزه ماهیان ایران با هم
صید ورزشی بادبان ماهی جهش بادبان ماهی به بیرون از آب مقایسه نیزه ماهیان ایران با هم
اسکلت بادبان ماهی حرکت گروهی در بادبان ماهی شکارگری در بادبان ماهی
اسکلت بادبان ماهی حرکت گروهی در بادبان ماهی شکارگری در بادبان ماهی
■ فیلم هایی از بادبان‌ماهی اقیانوس هند و آرام↓
 
 

↓صفحات پیشنهادی برای مطالعه↓


Page1: Family: Istiophoridae : نیزه ماهیان
Page2:
Istiompax indica : نیزه‌ماهی (مارلین) سیاه
Page 3: Istiophorus platypterus : بادبان‌ماهی

کلیه حقوق این وب سایت برای FishBase.ir محفوظ می باشد. هرنوع کپی برداری ممنوع است.
Designed by: Mehdi Mahjoob