تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
  خلیج فارس و دریای عمان
خانواده دهانلانهماهیان
(Apogonidae)
 


■ مشخصات کلی خانواده دهان‌لانه‌ماهیان (Apogonidae):

»» خانواده دهان‌لانه‌ماهیان، به راسته سوف‌ماهی‌سانان (Perciformes) تعلق دارد.

ریشه لغوی: یونانی > A= فاقد + Pogon= خار

نام انگلیسی: Cardinal fishes

نام فارسی: دهان‌لانه‌ماهیان

Apogonidae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده دهان لانه ماهیان:

  • بدن بلند و نسبتا فشرده، سر بزرگ و چشم‌ها درشت.
  • باله پشتی دو‌قسمتی. باله پشتی اول دارای 6 تا 8 خار و باله پشتی دوم، 8 تا 14 شعاع نرم دارد.
  • باله مخرجی دارای 2 خار و 8 تا 18 شعاع نرم.
  • فلس‌ها اغلب شانه‌ای هستند، اما بعضی گونه‌ها دارای فلس دایره‌ای و یک جنس (Gymnapogori) فاقد فلس
  • شعاع‌های آبششی هفت عدد.
  • دهان بزرگ، میانی و مایل و فک پائین معمولا قابل ارتجاع.
  • فکین دارای دندان‌های کرکی شکل که ردیف‌های جلویی بزرگتر هستند.
  • استخوان پیش‌سرپوش آبششی دارای یک قطعه نوک تیز است که یک یا دو عدد خار دارد.
  • فلس‌های روی خط جانبی، 23 تا 29 عدد می‌باشند.
  • 24 یا 25 مهره (10+14 یا 15).
  • نرها در دهان لقاح انجام می‌دهند.
  • بیشتر گونه‌ها شبزی هستند.
  • از پلانکتون‌های جانوری و بی‌مهرگان کفزی کوچک تغذیه می‌کنند.
  • حداکثر طول آن‌ها به بیست سانتیمتر می‌رسد. بیشتر گونه‌ها زیر ده سانتیمتر هستند.
  • اغلب ساکن آب‌های شور و بعضی ساکن آب‌های لب شور هستند. بعضی در چشمه‌های شیرین واقع در جزایر گرمسیری اقیانوس آرام زندگی می‌کنند.
  • ساکن مناطق کم‌عمق، اطراف صخره‌های مرجانی و بین جلبک‌های دریایی هستند، ولی بعضی گونه‌های آن‌ها در آب‌های دریایی عمیق دیده می‌شوند.
  • پراکنش جهانی آن‌ها عمدتا در اقیانوس‌های اطلس، آرام و هند می‌باشد.
  • به جهت مصرف غذایی انسانی اهمیت چندانی ندارند، اما جزو ماهیان زینتی آکواریومی محسوب می‌شوند.
  • صید آن‌ها با ترال کف با چشمه‌های ریز و تورگردان ساحلی انجام می‌شود. در ایران جزو دورریز تورهای صیادی محسوب می‌گردند.

 

■ پراکنش دهان‌لانه‌ماهیان در آب‌های ایران:

• جنس‌های دهان‌لانه‌ماهیان: در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان، 13 جنس زیر از خانواده دهان‌لانه‌ماهیان گزارش شده است:

  • 1. Apogon > دهان‌لانه‌ماهی
  • 2. Apogonichthyoides
  • 3. Archamia
  • 4. Cheilodipterus
  • 5. Fowleria
  • 6. Jaydia
  • 7. Nectamia
  • 8. Ostorhinchus
  • 9. Pristiapogon
  • 10. Pseudamia
  • 11. Taeniamia
  • 12. Verulux
  • 13. Zoramia

 

• گونه‌های دهان‌لانه‌ماهیان ایران: جنس‌های فوق، دارای 33 گونه در آب‌های ایران به شرح جدول زیر هستند:
◄ با کلیک روی نام گونه، به صفحهء اختصاصی آن بروید↓

1. Apogon coccineus
کاردینال یاقوتی
2. Apogonichthyoides nigripinnis
کاردینال چشم‌گاوی، دهان‌لانه خالدار
3. Apogonichthyoides pseudotaeniatus
کاردینال دوخط
4. Apogonichthyoides taeniatus
کاردینال دوکمربندی
5. Apogonichthyoides uninotatus
کاردینال تک‌خال
6. Apogonichthys perdix
کاردینال پردیکس
7. Archamia bleekeri
کاردینال گون
8. Cheilodipterus artus
کاردینال گرگ
9. Cheilodipterus macrodon
کاردینال بزرگ‌دندان
10. Cheilodipterus novemstriatus
کاردینال دونقطه هندی
11. Cheilodipterus persicus
کاردینال ایرانی
12. Fowleria marmorata
کاردینال مرمری
13. Fowleria vaiulae
کاردینال لکه‌لکه
14. Fowleria variegata
کاردینال چندرنگ
15. Jaydia queketti
کاردینال باله‌خالدار
16. Jaydia truncata
کاردینال پرچم‌باله
17. Nectamia savayensis
کاردینال ساموآ
18. Ostorhinchus angustatus
کاردینال نوارپهن
19. Ostorhinchus cookii
کاردینال کوک
20. Ostorhinchus cyanosoma
کاردینال زردخط
21. Ostorhinchus fasciatus
کاردینال کمربندی
22. Ostorhinchus fleurieu
دهان‌لانه طلایی
23. Ostorhinchus gularis
کاردینال گولار
24. Ostorhinchus nigrofasciatus
کاردینال سیاه‌خط
25. Ostorhinchus taeniophorus
کاردینال صخره‌ای
26. Pristiapogon exostigma
کاردینال نوارباریک
27. Pristiapogon fraenatus
کاردینال لگام‌دار
28. Pristiapogon kallopterus
کاردینال رنگین‌کمانی
29. Pseudamia gelatinosa
کاردینال ژلاتینی
30. Pseudamia tarri
کاردینال تار
31. Taeniamia fucata
کاردینال خط‌نارنجی
32. Verulux cypselurus
کاردینال دم‌چلچله‌ای
33. Zoramia leptacantha
کاردینال باله‌رشته‌ای
 
تصاویر زیر برخی از گونههای این خانواده را در نقاط مختلف جهان نشان میدهد.

Apogonichthys ocellatus >> کاردینال خالدار Archamia bilineata Astrapogon puncticulatus >> کاردینال سیاه باله
Apogonichthys ocellatus >> کاردینال خالدار Archamia bilineata Astrapogon puncticulatus >> کاردینال سیاه باله
Cheilodipterus parazonatus >> کاردینال دلقک Fowleria flammea Pterapogon kauderni >> کاردینال بنگای
Cheilodipterus parazonatus >> کاردینال دلقک Fowleria flammea Pterapogon kauderni >> کاردینال بنگای