تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان آبهای داخلی آبهای داخلی  
 
 
 
  آب‌های داخلی ایران
گونه مارماهی دهان‌گرد خزر
( Caspiomyzon wagneri )
 
مارماهی دهان گرد خزر

»» ماهیان آب‌های داخلی ایران خانواده دهان‌گردان (مارماهیان کاذب) گونه مارماهی دهان‌گرد خزر

»» این گونه در بخش ماهیان آب‌های دریای خزر نیز مورد اشاره قرار گرفته است.

■ سیستماتیک:

■ نام علمی گونه: Caspiomyzon wagneri (Kessler, 1870)j
:: نام فارسی و محلی ایران: مارماهی دهان‌گرد خزر و نیز مارماهی، ماهی دهان گرد.


:: رده‌بندی کامل↓

Class: Cephalaspidomorphi (رده: سرسپرریختان)
Order: Petromyzontiformes (راسته: مکنده‌ماهی‌سانان یا دهان‌گردماهی‌سانان)
Family: Petromyzontidae (خانواده: دهان‌گردماهیان یا مارماهیان کاذب) (En: Northern lampreys)
Subfamily: Lampetrinae
Genus: Caspiomyzon (جنس: مارماهی دهان‌گرد)
Species: Caspiomyzon wagneri (گونه: مارماهی دهان‌گرد خزر)

:: نام انگلیسی: Caspian lamprey و نیز Volga lamprey
:: سایر زبان‌ها: روسی» Kaspiiskaya minoga ili volzhskaya minoga
:: برخی از اسامی مترادفِ علمی قدیمی، یا غیرمعتبر: Petromyzon wagneri, Agnathomyzon wagneri, Agnathomyzon caspicus
:: ریشه لغوی: Caspiomyzon > تشکیل شده از دو بخش Caspian (خزر)+ یونانی > myzo : مکنده و Wagneri=Vagner از نام جانورشناس روس، نیکولای پتروویچ واگنر.

■ کشورهای محل زندگی مارماهی دهان‌گرد خزر:
• گزارش‌شده از آب‌های ایران در دریای خزر و نیز
روسیه، ترکمنستان، آذربایجان، قزاقستان، گرجستان و ترکیه

■ زیستگاه‌های گزارش‌شده مارماهی دهان‌گرد خزر:
• بومی در ایران، دریای خزر می‌باشد، اما محل زندگی بالغ آن در دریا مشخص نیست ، نمونه‌هایی از آن حتی در عمق 600 الی 700 متر مشاهده شده‌اند. اغلب رودخانه‌های منتهی به دریای خزر نظیر سردابرود، بویژه در فصل پاییز و اواخر زمستان و بهار محل زندگی این ماهی هستند. تالاب انزلی و رودخانه‌های آن و اغلب رودخانه‌های مازندران.
:: سایر کشورها: دریای خزر، رودخانه‌های ولگا، اورال، ترک، کورا و کوما.

■ ویژگی‌های زیستگاه مارماهی دهان‌گرد خزر:
ساکن آب‌های شور، لب شور و شیرین و در ارتباط نزدیک با بستر است.
این ماهی رودرو و
ساکن مناطق معتدله تا دمای 23 درجه سانتیگراد است.
مختصات جغرافیایی: از 59 ° شمالی تا 35 ° شمالی و 42 ° شرقی تا 58 ° شرقی است.

■ مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک مارماهی دهان‌گرد خزر:

• شکل بدن: فرم بدن مارماهی‌سان با سطح مقطع دایره‌ای | دهان بادکش‌مانند و نیمه‌انتهایی و تا حدی زیرین | دارای دو باله پشتی
• اندازه:
حداکثر طول کل گزارش شده برای مارماهی دهان‌گرد خزر، 55.3 سانتیمتر است. میانگین طول کل این ماهیان 36.5 سانتیمت است.
حداکثر وزن آن 206 گرم گزارش شده است.
• طول عمر: حدود 6 سال عمر می‌کند.
• غذا: مواد آواری، فیتوپلانکتون و سایر مواد گیاهی
• ژنتیک:
• خصوصیات رفتاری:
• سایر توضیحات:

■ تولیدمثل مارماهی دهان‌گرد خزر:

درهنگام بلوغ 19-46 سانتیمتر است
مهاجرت‌های تولیدمثلی دارد.
هردو جنس لانه‌سازی می‌کنند. قبل از جفتگیری به سنگ‌ها می‌چسبند.
ماده بلافاصله بعد از تخمریزی می‌میرد، اما نر از تخم‌ها مراقبت کرده و می‌تواند در این فاصله با ماده‌هایدیگر جفتگیری کند.

■ صید مارماهی دهان‌گرد خزر:

در ایران صید تجاری ندارد.

■ ارزش‌های اقتصادی مارماهی دهان‌گرد خزر:

در ایران به دلیل نداشتن فلس، ارزش خوراکی ندارد، اما حفظ آن برای ذخیره ژنتیکی کشور امری ضروری است.
در کشورهایی نظیر روسیه، تا 93 درصد آن قابل خوردن است.
تکثیر و پرورش آن بصورت تجربی در حال انجام است.

وضعیت ذخایر مارماهی دهان‌گرد خزر:

در سیاهه قرمز گونه‌های IUCN، دارای وضعیت "در نزدیکی تهدید" (NT) است.
این گونه در ایران در معرض تهدید (NT) است. کاهش شدید جمعیت این گونه در شمال دریای خزر به علت بهره‌برداری بیش از حد و ساخت سدهای متعدد برروی رودخانه ولگا کاملا محسوس است. اما در جنوب دریای خزر اگرچه از این گونه بهره‌برداری نمی‌شد، اما ساخت سدهای متعدد روی رودخانه‌های محل تولیدمثل آن، صید و کشتن این گونه به علت باورهای اشتباه که تصور می‌کنند از سایر ماهیان تغذیه می‌کند، باعث شده است تا نسل آن با تهدید مواجه شود.

تصاویر و فیلم‌ از مارماهی دهان‌گرد خزر:


مارماهی دهان گرد بالغ، رودخانه شیرود صفحه دهانی مارماهی دهان گرد مارماهی دهان گرد بالغ، رودخانه شیرود
مارماهی دهان گرد بالغ، رودخانه شیرود
عکس:نظری
صفحه دهانی مارماهی دهان گرد
رود سیاه درویشان، عکس:عباسی
مارماهی دهان گرد بالغ، رودخانه شیرود
عکس:افضلی
مکِش در مارماهی دهان گرد خزر بخشهای بدن لارو لامپری نمای سر و دهان مارماهی دهان گرد خزر
مکِش در مارماهی دهان‌گرد خزر
عکس: عباسی
بخشهای بدن لارو لامپری نمای سر و دهان مارماهی دهان‌گرد خزر
عکس: نظری
مقایسه مارماهی دهانگرد بالغ و آموسیت بخشهای بدن لارو لامپری نمای سر و دهان مارماهی دهان گرد خزر
مقایسه مارماهی دهانگرد بالغ و آموست مارماهی دهانگرد خزر، رودخانه شیرود
عکس: فرخ نژاد
مارماهی دهان‌گرد خزر، رود ولگا روسیه
فیلم‌هایی از مارماهی دهان‌گرد دریای خزر
 
 

↓صفحات پیشنهادی برای مطالعه↓


خانواده Petromyzontidae: دهان‌گردماهیان

گونه Anguilla anguilla :مارماهی اروپایی