تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
  خلیج فارس و دریای عمان
خانواده موتوماهیان
(Engraulidae)
 


 

■ مشخصات کلی خانواده موتوماهیان (Engraulidae):

»» خانواده موتوماهیان، عضو راسته شگ‌ماهی‌سانان (Clupeiformes) هستند.

(در بعضی منابع اسم این خانواده Engraulididae ذکر شده که احتمالا غلط نگارشی است)

ریشه لغوی: یونانی >> Eggraulis = آنچوی

نام انگلیسی: Anchovies, thryssas

نام فارسی: موتوماهیان، آنچوی‌ماهیان

Engraulidae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده موتوماهیان، Engraulidae:

  • پراکنش متمرکز در اقیانوس اطلس، آرام و هند.
  • در سطح جهان دارای 17 جنس و 150 گونه است.
  • زندگی گروهی دارند.
  • بیشتر در آب‌های کم عمق تا ده متر، نزدیک ساحل و خورهای واقع در نقاط گرمسیری و استوایی زندگی می‌کنند.
  • بعضی گونه‌ها در آب شیرین زندگی می‌کنند یا قدرت وارد شدن به آب شیرین را دارند.
  • دهان زیرین، فک بالایی جلوآمده و استخوان پیش‌فکی طویل است.
  • دندان‌های فکی ممکن است بسیار پیشرفته باشند و یا اینکه اصلا وجود نداشته باشند.
  • 10 تا 50 خار آبششی، در بخش پائینی اولین کمان آبششی قرار دارد.
  • قوس‌های آبششی 7 تا 19 عدد هستند.
  • دارای نواری نقره ای در پهلوها. فاقد خط جانبی هستند.
  • صفحه پولکی ناحیه شکمی (scut) در گونه‌های موسوم به آنچوی عهد قدیم موجود و در گونه‌های عهد جدید اغلب وجود ندارد.
  • بدن شفاف است.
  • باله‌ها فاقد شعاع سخت هستند.
  • باله پشتی منفرد، باله دمی دو‌شاخه
  • بدن دارای فلس‌های نوع دایره‌ای است که سست هستند.
  • یکی از گونه‌ها، اندام نورافشان دارد.
  • اغلب فیلترکننده هستند و پلانکتون جانوری می‌خورند، ندرتا ماهیخوار هستند. تغذیه آن‌ها در طول روز انجام می‌شود.
  • حداکثر طول در بین گونه ها، 50 سانتیمتر است و بیشتر آن‌ها زیر 15 سانتیمتر می‌باشند.
  • برای غذای انسانی بصورت خشک و نمک سود و نیز غذای ماهیان پرورشی بصورت آرد و پودر و همچنین طعمه صیادی استفاده می‌شوند.
  • صید آنها با تور گوشگیر، مُشتا، تورگردان، تور کیسه‌ای و تورهای کششی ساحلی صورت می‌گیرد.
  • اولین فسیل مربوط به دوره ترشیاری.
  • نام جدید Engraulididae برای این خانواده پیشنهاد شده است.

 

 

■ پراکنش در ایران:

• جنس‌های موتوماهیان ایران: چهار جنس از موتوماهیان در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده است:

  • 1. Encrasicholina
  • 2. Engraulis > لاشه‌ماهیان
  • 2. Stolephorus > موتوماهی‌های جامه‌دار
  • 3. Thryssa

 

• گونه‌های موتوماهیان ایران: چهارده گونه در چهار جنس فوق در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده که به شرح جدول زیر است.
◄ با کلیک روی نام گونه، به صفحه اختصاصی آن بروید


1. Encrasicholina devisi
موتو دویس
2. Encrasicholina heteroloba
موتوی سرکوتاه
3. Encrasicholina punctifer
موتو معمولی
4. Engraulis encrasicolus
آنچوی اروپایی
5. Stolephorus commersonnii
آنچوی کومرسون
6. Stolephorus indicus
موتو هندی
7. Stolephorus insularis
آنچوی هاردنبرگ
8. Thryssa baelama
آنچوی بائلاما
9. Thryssa dussumieri
آنچوی دوسومیری
10. Thryssa hamiltonii
آنچوی همیلتون
11. Thryssa mystax
موتو سبیل‌دار
12. Thryssa setirostris
آنچوی پوزه‌دراز
13. Thryssa vitrirostris
لچه دهان نارنجی
14. Thryssa whiteheadi
آنچوی وایت‌هِد
 
تصاویر زیر برخی از گونه های‌خانواده موتوماهیان در نقاط مختلف جهان را نشان می‌دهند:
Anchoa argentivittata >> آنچوی ریگان Anchovia surinamensis >> آنچوی سورینام Anchoviella guianensis >> آنچوی گویان
Anchoa argentivittata >> آنچوی ریگان Anchovia surinamensis >> آنچوی سورینام Anchoviella guianensis >> آنچوی گویان
Coilia brachygnathus >> آنچوی تیر انداز یانگ تسه Encrasicholina punctifer >> آنچوی دزددریایی
Coilia brachygnathus >> آنچوی تیر انداز یانگ تسه Encrasicholina punctifer >> آنچوی دزددریایی Setipinna phasa >> آنچوی باله موئی رود گنگ