تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
  خلیج فارس و دریای عمان
خانواده تکخارماهیان
(Monacanthidae)
 


■ مشخصات کلی خانواده تک‌خارماهیان (Monacanthidae):

»» خانواده تک خار ماهیان، به راسته چهاردندان‌ماهی‌سانان (Tetradontiformes) تعلق دارد.

ریشه لغوی: یونانی >> Monos=تک، تنها + Akantha = خار

نام انگلیسی: Filefishes, Unicorns

نام فارسی: تک خار ماهیان، فایل‌ماهیانف سوهان‌ماهیان

Monacanthidae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده تک‌خارماهیان، Monacanthidae:

  • تمرکز پراکنش در اقیانوس‌های اطلس، آرام و هند.
  • 28 جنس و 107 گونه در سراسر جهان دارد.
  • بدن خیلی فشرده است و دارای فلس‌های ریز است که سطح بدن را بصورت مخمل‌مانند در می‌آورد.
  • اغلب دارای دو خار پشتی، که دومی بسیار کوچکتر از اولی است یا اصلا وجود ندارد.
  • ساقه دمی نسبتا عریض است.
  • جلوی باله سینه‌ای دارای یک زائده خارمانند است.
  • آرواره بالایی در هر استخوان پیش‌فکی، اغلب دارای سه دندان در بخش بیرونی و دو دندان در بخش داخلی است، این دندان‌ها مناسب جویدن هستند.
  • دارای 19 تا 31 مهره هستند.
  • اندازه آن‌ها در جنس Alutera scripta به یک متر می‌رسد.
  • بیشتر گونه‌ها دامنه غذایی گسترده‌ای از بی‌مهرگان کفزی را می‌خورند، اما بعضی از آنها مرجان و پلانکتون‌های جانوری را مصرف می‌کنند.
  • تخم آنها کف‌چسب است. محل این تخم‌ها قبلا توسط آن‌ها آماده شده و توسط جنس نر یا هر دو محافظت می‌شود.
  • بعضی از گونه‌های نیمه‌گرمسیری، در آب‌های آزاد تخمریزی می‌کنند.
  • در آب‌های ساحلی و اطراف مناطق صخره‌ای مرجانی زیست می کنند. بطور کلی کفزی بوده و تا اعماق 170 متری دیده می‌شوند.
  • شناگران کندی هستند و زندگی انفرادی دارند.
  • فاقد ارزش اقتصادی قابل توجه هستند.
  • صید آن‌ها توسط ترال کفروب امکان‌پذیر است.

 

 

■ پراکنش در ایران:

• جنس‌ها: چهار جنس از خانواده تک خار ماهیان در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده است:

  • 1. Aluterus > سوهان‌ماهی‌ها
  • 2. Paramonacanthus
  • 3. Pervagor
  • 3. Stephanolepis > تاج‌پولک‌ها

 

• گونه‌های تک‌خارماهیان ایران: از چهار جنس فوق، شش گونه به شرح جدول زیر در آب‌های ایران مشاهده شده است:

1. Aluterus monoceros
تک‌شاخ خاکستری، تک‌شاخ کت‌چرمی
2. Paramonacanthus arabicus
تک شاخ ماهی عربی
3. Paramonacanthus japonicusکت‌چرمی موباله
4. Paramonacanthus otisensis کت‌چرمی تیره 5. Pervagor randalli
تک‌خارماهی رندال
6. Stephanolepis diaspros
تک‌شاخ مشبک
 
تصاویر زیر، گونههایی از خانواده Acantharidae را در نقاط مختلف جهان نشان میدهد:
Acanthaluteres brownii >> Monacanthus ciliatus >> Oxymonacanthus longirostris
Acanthaluteres brownii >>
تک خار ماهی دم خاردار
Monacanthus ciliatus >>
تک خار ماهی آویزدار
Oxymonacanthus longirostris
Paramonacanthus choirocephalus >> Pervagor alternans >> تک خار ماهی Thamnaconus septentrionalis
Paramonacanthus choirocephalus >>
تک خار ماهی صورت خوکی
Pervagor alternans >> تک خار ماهی
چشم زرد
Thamnaconus septentrionalis