تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان آبهای داخلی آبهای داخلی  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
  آب‌های داخلی ایران
خانواده گاوماهیان
(Gobiidae)
 

 

■ مشخصات کلی خانواده گاوماهیان (Gobiidae):

»» خانواده گاوماهیان، عضو راسته گاوماهی‌سانان (Gobiiformes) است.
◄ در منابع قدیمی‌تر، جزو راسته سوف‌ماهی‌سانان (Perciformes) و یا زیرراستهء آن طبقه‌بندی می‌شده است

◄ این خانواده بدلیل داشتن نمایندگانی در آب‌های شمال ایران و آب‌های خلیج فارس و دریای عمان، در آن بخش‌ها هم مورد اشاره قرار گرفته است.

ریشه لغوی: یونانی >> gobius = نام نوعی ماهی، goby

نام انگلیسی: Gobies

نام فارسی: گاوماهیان

Gobiidae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده گاوماهیان، Gobiidae:

  • نخستین باله پشتی در صورت وجود، خاردار و از باله پشتی نرم جداست، و دارای 2 تا 80 خار منعطف است.
  • در آب‌های جهان، 258 جنس و 1809 گونه دارد
  • باله‌های شکمی در صورتیکه بخوبی توسعه‌یافته باشند، بایکدیگر متحد شده و معمولا یک صفحه چسبنده یا مکشی ایجاد می‌نمایند.
  • فلس‌ها از نوع دایره‌ای یا شانه‌ای و ندرتا در بعضی گونه‌ها فاقد فلس هستند.
  • بعضی از گونه‌ها دارای سبیلک‌های برجسته در سر هستند.
  • عضو حسی و کانال مربوطه بجای پهلوها روی سر قرار دارد.
  • برخی گونه‌ها دارای کیسه شنا و برخی فاقد آن هستند.
  • اغلب ماهیان کوچکی هستند. اغلب گونه‌ها زیر 10 سانتیمترند. کوچکترین ماهیان جهان جزو این خانواده هستند.
  • اغلب گونه‌ها ساکن آب‌های شور و لب شورند. بعضی ساکن آب شیرین هستند که برای تخمریزی به آب‌های شور می‌روند.
  • اغلب گونه‌ها از جانداران کفزی ریز تغذیه میکنند بعضی نیز پلانکتون خوارند.
  • اغلب در آشیانه تخمریزی می‌کنند و جنس نر از تخم‌ها مراقبت می‌کند.
  • بعضی از گونه‌ها از انگل‌های روی بدن سایر آبزیان تغذیه می‌کنند.
  • تخم این ماهیان از نظر اندازه به دو فرم کوچک و بزرگ وجود دارد. در بعضی از گونه‌ها تخم‌ها کوچک و در بعضی دیگر اندازه آن بزرگ است.

 

• پراکنش گاوماهیان در آب‌های داخلی ایران:

حوضه آبریز خزر، حوضه رودخانه تجن (پیوندی)، رودخانه‌های کارون و حوضه رودخانه‌های مکران، هرمز و خلیج، قسمت‌های پائینی رودخانه‌های جگین، گابریک و سرباز.

 

• جنس‌های گاوماهیان آب‌های داخلی ایران:

در آب‌های داخلی ایران، دوازده جنس از گاوماهیان گزارش شده‌اند:

  • 1. Anatirostrum
    2. Babka ی تندرو
    3. Benthophiloides > مترسک‌نماها
    4. Benthophilus > مترسک‌ها
    5. Boleophthalmus
    6. Glossogobius > گاوماهی‌های زبانی
    7. Hyrcanogobius
    8 Knipowitschia
    9. Mesogobius > گاوماهی‌های قدیمی
    10. Neogobius > گاوماهی‌های جدید
    11. Ponticola
    12. Proterorhinus > گاوماهی‌های بینی‌لوله‌ای
    13. Rhinogobius

• گونه‌های گاوماهیان آب‌های داخلی ایران:

12 جنس بالا، 30 گونه به شر جدول زیر در آب‌های داخلی ایران دارند.
◄ گونه‌های درج شده در بخش های سیاه رنگ تکمیل اطلاعات شده اند و می‌توانید با کلیک روی آنها به صفحه اختصاصی آنها بروید:

»» علامت سوال (؟) مقابل نام گونه نشانگر مشکوک بودن حضور آن در ایران است.

Anatirostrum profundorum
گاوماهی پوزه‌دراز
Babka gymnotrachelus
گاوماهی تندرو
Benthophiloides brauneri
گاوماهی برانری
Benthophiloides turcomanus
گاوماهی ترکمن
Benthophilus baeri
گاوماهی دگمه‌سر
Benthophilus ctenolepidus
گاوماهی شفاف
Benthophilus granulosus
گاوماهی دانه‌دار
Benthophilus leobergius
گاوماهی بچه‌قورباغه‌ای
Benthophilus leptocephalus
گاوماهی سر‌سنگی
Benthophilus leptorhynchus گاوماهی پوزه‌کوتاه Benthophilus macrocephalus
مترسک سرگنده
Benthophilus magistri
گاوماهی آزوف
Benthophilus pinchuki
گاوماهی پینچوک
Benthophilus ragimovi
گاوماهی راگیموف
Benthophilus stellatus
گاوماهی ستاره‌ای
Benthophilus svetovidovi
گاوماهی اسوِتوویدوف
Glossogobius giuris
گاوماهی چشم‌نواری، سرتخت
Hyrcanogobius bergi
گاوماهی کوتوله ولگا
Knipowitschia caucasica
گاوماهی کوتوله قفقازی
Knipowitschia longecaudata گاوماهی کوتوله دم‌دراز (?) Mesogobius batrachocephalus
گاوماهی شلاقی
Mesogobius nigronotatus
گاوماهی خال‌سیاه
Mesogobius nonultimus
وزغ ماهی کاسپین
Neogobius caspius
گل ماهی خزری
Neogobius fluviatilis
گاوماهی شنی خزری
Neogobius melanostomus
گاوماهی دم‌گرد خزری، دهان‌سیاه
Neogobius pallasi
گاوماهی تیره
Ponticola bathybius
گاوماهی عمق زی
Ponticola cyrius
گاوماهی کورا
Ponticola gorlap
گاوماهی سرگنده خزری
Ponticola iranicus
گاوماهی ایرانی
Ponticola kessleri
گاوماهی سرگنده
Ponticola ratan
گاوماهی راتان
Ponticola syrman
گاوماهی سیرمان
Proterorhinus marmoratus
گاوماهی مرمری
Proterorhinus nasalis
گاوماهی بینی‌لوله‌ای شرقی
Proterorhinus semipellucidus
گاوماهی قره‌سو
Rhinogobius similis
گاوماهی تالابی آمور (غیربومی)
 
نمونه‌هایی از گاوماهیان جهان:
Aboma etheostoma >> گاوماهی فلسدار Acentrogobius dayi >> گاو ماهی دِی Afurcagobius suppositus >> گاوماهی کلّه دراز
Aboma etheostoma >> گاوماهی فلسدار Acentrogobius dayi >> گاو ماهی دِی Afurcagobius suppositus >> گاوماهی کلّه دراز
Aruma histrio >> گاوماهی آرام Astrabe fasciata
Amblyeleotris bellicauda Aruma histrio >> گاوماهی کندرو Astrabe fasciata
 
 

↓صفحات پیشنهادی برای مطالعه↓


خانواده Gobiidae: گاوماهیان در آب‌های دریای خزر