تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
  خلیج فارس و دریای عمان
خانواده پنجزاری‌ماهیان
(Leiognathidae)
 


 

■ مشخصات کلی خانواده پنجزاری‌ماهیان یا فروکوماهیان (Leiognathidae):

»» خانواده پنجزاری ماهیان، به راسته سوف‌ماهی‌سانان (Perciformes) تعلق دارد.

ریشه لغوی: یونانی > Leio = نرم، صاف + Gnathos = آرواره

نام انگلیسی: Slimys, Slipmouths, ponyfishes, Toothponies

نام فارسی: پنجزاری ماهیان، فروکو ماهیان

Leiognathidae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده پنجزاری‌ماهیان، Leiognathidae:

  • اغلب دریازی هستند، اما بعضی گونه ها وارد آبهای شیرین نیز می شوند.
  • در آب‌های جهان 10 جنس و 48 گونه دارند.
  • پراکنش متمرکز در مناطق غربی اقیانوس آرام و اقیانوس هند است. یک گونه از کانال سوئز وارد مدیترانه شده است.
  • بدن بسیار فشرده و نازک.
  • حداکثر اندازه 25 سانتیمتر و اغلب تا 15 سانتیمتر هستند.
  • فلسها کوچک و دایره ای بوده، سر فاقد فلس و دارای برآمدگیهای استخوانی در بالای آن است. ناحیه سینه ای اغلب فلس ندارد.
  • غشای آبششی در منطقه isthmus پیوسته است.
  • دهان کوچک و بسیار قابل ارتجاع بوده و انتهایی، مایل یا افقی است.
  • فاقد دندان در استخوان کامی (Palate). اما دندانهای فکی کوچک خار مانند دارد.
  • پیش سرپوش آبششی در سطح شکمی دندانه دار است.
  • فاقد pseudobranchiae
  • باله پشتی پیوسته بوده و دارای 8 یا 9 خار در قسمت جلویی است است که تا حدی بلند هستند. بخش عقبی باله پشتی نیز دارای 14 تا 16 شعاع نرم است.
  • باله مخرجی 3 خار دارد.
  • باله شکمی دارای یک خار و 5 شعاع نرم و باله دمی عمیقا شکافدار است.
  • خارهای باله پشتی و مخرجی مکانیزم قفل شوندگی دارند.
  • یک غلاف فلسی در پایه باله های پشتی و مخرجی قرار دارد.
  • تعداد مهره ها 22 تا 23 عدد است.
  • تمام گونه ها دارای اندام Esophageal luminous هستند.
  • در آبهای کم عمق ساحلی، مناطق جزر و مدی، و مصبه زندگی می کنند.
  • بیشتر از بی مهرگان کفزی و نیز میگو و ماهیان کوچک تغذیه می کنند.
  • بعضی گونه ها بصورت گله های متراکم دیده می شوند.
  • بصورت تازه، نمک سود و خشک قابل مصرف می باشند، اما بیشتر به عنوان ماهیانی صنعتی برای تهیه آرد ماهی مطرح هستند.
  • صید آنها توسط ترال کفروب، تورگردان صاحلی و تورکیسه ای انجام می شود.

 

 

■ پراکنش پنجزاری‌ماهیان در ایران:

◄ جنس‌ها: این گونه در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان 8 جنس شناسایی شده دارد:

  • 1. Aurigequula
  • 2. Equulites
  • 3. Eubleekeria
  • 4. Karalla
  • 5. Leiognathus
  • 6. Nuchequula
  • 7. Photopectoralis
  • 8. Secutor

 

◄ گونه‌های پنجزاری‌ماهیان ایران: یازده گونه از جنس‌های فوق به شرح جدول زیر در ایران شناسایی شده است.
◄ با کلیک روی نام هر گونه، به صفحه توضیحات آن بروید

1. Aurigequula fasciata
پنجزاری مخطط
2. Equulites elongatus
پنجزاری باریک
3. Equulites leuciscus
پنجزاری باله‌شلاقی
4. Equulites lineolatus
پنجزاری مزین
5. Eubleekeria splendens
پنجزاری براق
6. Karalla daura
پنجزاری نوارطلایی
7. Leiognathus brevirostris
پنجزاری خال‌پشت
8. Leiognathus equulus
پنجزاری بزرگ، پنجزاری معمولی
9. Nuchequula gerreoides
پنجزاری پیراسته
10. Photopectoralis bindus
پنجزاری باله‌نارنجی
11. Secutor insidiator
پنجزاری کج‌پوزه
 
 
◄ تصاویر زیر، بعضی از گونه‌های خانواده Leiognathidae را در نقاط مختلف جهان نشان می‌دهد:
Equulites elongatus >> پنجزاری ماهی باریک Equulites leuciscus >> پنجزاری ماهی
Equulites elongatus >> پنجزاری ماهی باریک Equulites leuciscus >> پنجزاری ماهی
باله شلاقی
Eubleekeria splendens >> پنجزاری ماهی
براق
Gazza minuta >> پنجزاری دندانی Leiognathus fasciatus >> پنجزاری ماهی Nuchequula gerreoides >> پنجزاری ماهی
Gazza minuta >> پنجزاری دندانی Leiognathus fasciatus >> پنجزاری ماهی
مخطط
Nuchequula gerreoides >> پنجزاری ماهی
مجلل