تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
  خلیج فارس و دریای عمان
خانواده شانک‌ماهیان
(Sparidae)
 


■ مشخصات کلی خانواده شانک‌ماهیان (Sparidae):

»» خانواده شانک‌ماهیان، به راسته سوف‌ماهی‌سانان (Perciformes) تعلق دارند.

• ریشه لغوی: Sparoides= نوعی ماهی با سر طلایی

• نام انگلیسی: Porgies و نیز: Seabreams, Soldierbreams, salemas, hottentots, pandoras

• نام فارسی: شانک‌ماهیان

Sparidae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده شانک‌ماهیان، Sparidae:

  • پراکنش متمرکز در آب‌های گرمسیری و معتدل اقیانوس‌های اطلس، هند و آرام. عمده گونه‌های آن در حوالی جنوب قاره آفریقا هستند.
  • 38 جنس و 158 گونه دارد.
  • اغلب دریازی هستند ولی ندرتا در آب‌های لب‌شور و شیرین دیده می‌شوند.
  • بدن چهارگوش، بیضی و معمولا تا اندازه‌ای بلند و در مقطع فشرده می‌باشد.
  • سر بزرگ، دهان میانی و تا حدی مایل، و تقریبا قابل ارتجاع است.
  • دندان‌ها در هر دو فک، در یک یا چند ردیف بصورت پیش، نیش یا بصورت دندان‌های ریز پراکنده در دهان هستند. دندان‌های اطراف آسیابی و مخروطی هستند.
  • سرپوش آبششی دارای یک خار کوتاه و کند است.
  • فلس‌ها شانه‌ای بوده و سرپوش آبششی و تا اندازه‌ای پیش سرپوش آبششی را می‌پوشانند.
  • خط جانبی موازی با خط پشتی است.
  • باله پشتی اغلب 10 تا 13 خار و 10 تا 15 شعاع نرم دارد.
  • باله مخرجی 3 خار و 8 تا 14 شعاع نرم دارد.
  • باله شکمی دارای یک خار و 5 شعاع نرم است.
  • باله دمی عمیقا لبه‌دار است.
  • باله سینه‌ای دراز و نوک دار.
  • استخوان فکی هنگام بسته بودن دهان با غلافی پوشیده می‌شود.
  • دارای 6 اشعه آبششی.
  • دارای 24(10+14) مهره.
  • حداکثر طول به 1.2 متر می‌رسد.(صد و بیست سانتیمتر).
  • گوشتخوار بوده، و از بی‌مهرگان صدفدار کفزی تغذیه می‌کند. بعضی گونهها از علف‌های دریایی و جلبک‌ها نیز تغذیه می‌کنند.
  • بسیاری از گونه‌ها هرمافرودیت هستند و بعضی همزمان گنادهای ماده و نر را با هم دارند. در سایرین جنسیت با افزایش سن تغییر می‌کند.
  • بیشتر ساکن بسترهای شنی، گلی یا روی مناطق فلات قاره و ندرتا مصب‌ها است.
  • ماهیانی مهم از نظر تغذیه و صید ورزشی هستند.
  • مصرف بعضی گونه‌ها سبب نوعی مسمومیت (Ciguatera) می‌گردد.
  • اولین فسیل مربوط به دوره ترشیاری پایینی، ائوسن پایینی
  • صید آن‌ها با ترال کفروب، تورگوشگیر، رشته قلاب طویل و گرگور امکان‌پذیر است.

 

 

■ پراکنش شانک‌ماهیان در ایران:

• جنس‌های شانک‌ماهیان ایران: خانواده شانک‌ماهیان، دارای 11 جنس در آب‌های ایران است ↓

  • 1. Acanthopagrus
  • 2. Argyrops : آرگیروپس
  • 3. Cheimerius
  • 4. Crenidens
  • 5. Diplodus
  • 6. Lithognathus
  • 7. Pagellus
  • 8. Polysteganus
  • 9. Rhabdosargus
  • 10. Sarpa
  • 11. Sparidentex

 

• گونه‌های شانک‌ماهیان ایران:
هفت جنس فوق، دارای 19 گونه به شرح جدول زیر هستند.
◄ با کلیک روی نام گونه، به صفحه اختصاصی آن بروید


1. Acanthopagrus arabicus
شانک زردبالهء عربی
2. Acanthopagrus berda
شانک سیاه
3. Acanthopagrus bifasciatus
شانک دونواری
4. Acanthopagrus latus
شانک زردباله
5. Acanthopagrus randalli
شانک خاورمیانه‌ای
6. Acanthopagrus sheim
شانک زردباله منقوط
7. Argyrops filamentosus
شانک سرباز
8. Argyrops spinifer
کوپر، گوفر، اوفر، گوپاه
9. Cheimerius nufar
شانک پرسه‌زن
10. Crenidens crenidens
سیم دندان نما، بتعام، کر
11. Diplodus noct
شانک دریای سرخ
12. Diplodus sargus
شانک تک‌خال
13. Lithognathus mormyrus
شانک شنی
14. Pagellus affinis
پاندورای عربی
15. Polysteganus coeruleopunctatus
شانک پوست‌آبی
16. Rhabdosargus haffara
شانک حفّاره
17. Rhabdosargus sarba
شانک خط‌طلایی
18. Sarpa salpa
ماهی سالما
19. Sparidentex hasta
صبیتی
   

تصاویر زیر بعضی از گونه های خانواده Sparidae را در خارج از آب‌های ایران نشان می‌دهد:

Archosargus pourtalesii >> شانک خال سیاه Boops boops >> بوگو Chrysoblephus puniceus
Archosargus pourtalesii >> شانک خال سیاه Boops boops >> بوگو Chrysoblephus puniceus
Dentex maroccanus >> شانک مراکشی Lagodon rhomboides >> سنجاق ماهی Pagrus auriga >> شانک خط قرمز
Dentex maroccanus >> شانک مراکشی Lagodon rhomboides >> سنجاق ماهی Pagrus auriga >> شانک خط قرمز