تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
  خلیج فارس و دریای عمان
خانواده هامور‌ماهیان
(Serranidae)
 


■ مشخصات کلی خانواده هامورماهیان (Serranidae):

»» خانواده هامورماهیان، جزو راسته سوف‌ماهی‌سانان (Perciformes) هستند.

ریشه لغوی: لاتین >> Serranus = اره، دندانه، دندان ماهی

نام انگلیسی: Sea basses: Groupers and fairy basslets

نام فارسی: هامورماهیان

Serranidae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده هامورماهیان، Serranidae:

  • ساکن اقیانوس‌های گرمسیری و معتدل، بعضی وارد آب‌های شیرین هم می‌شوند.
  • دارای 75 جنس و 544 گونه در آب‌های جهان.
  • سرپوش آبششی دارای سه خار است، یک خار اصلی و دو خار در بالا و پائین.
  • خط جانبی کامل بوده و تا انتهای ساقه دمی ادامه می‌یابد، ولی به دم نمیرسد. در یک گونه خط جانبی وجود ندارد.
  • باله پشتی دارای 7 تا 12 خار است. باله پشتی دو قسمتی است که ممکن است قسمت‌ها متصل یا جدا باشند.
  • باله مخرجی دارای 3 خار است.
  • باله دمی مدور، بریده یا تا حدی حلالی است و ندرتا دوشاخه است.
  • دهان بزرگ و انتهایی و فکین دارای دندان‌های کرکی شکل می‌باشند.
  • نوک فک پائین حتی زمان بسته بودن دهان، بیرون است.
  • باله شکمی دارای یک خار و 5 شعاع نرم.
  • دارای 7 شعاع آبششی.
  • فلس‌ها از نوع شانه‌ای بوده و تا روی سر گسترش می‌یابند.
  • تعداد مهره ها 24 تا 26 عدد است.
  • از لحاظ اغلب جنسی تک‌پایه و گاه هرمافرودیت هستند.
  • طول آنها به سه متر و وزن آنها به بیش از 400 کیلوگرم می‌رسد.
  • اغلب در اعماق کم ساحلی و ندرتا تا عمق دویست متری زندگی می‌کنند. محیط زیست آنها مناطق سنگی و ناهمواری‌های کف دریا است، ولی بعضی گونه‌ها بسترهای ماسه‌ای و گلی دارای علف‌های دریایی را ترجیح می‌دهند.
  • افراد جوان به تنهایی زندگی می کنند، اما در مواقع تخمریزی بصورت اجتماعی زندگی می‌نمایند.
  • از بستر تغذیه می کنند و شکارگرند.
  • در آکواریوم زنده می‌مانند، اما رشد سریع آنها، اهمیت آنها را به عنوان ماهی آکواریومی کم می‌کند.
  • بعضی گونه‌ها دارای سطح بدنی سمی و کشنده(گرامیستین) برای سایر ماهیها هستند.
  • تغذیه آنها از سخت پوستان و ماهیان است.
  • از ماهیان مهم اقتصادی بوده و مصرف تغذیه‌ای دارند.
  • صید آنها توسط ترال کفروب، گرگور، رشته قلاب طویل و قلاب دستی انجام می‌شود.

 

■ پراکنش هامورماهیان در ایران:

• جنس‌های هامورماهیان ایران: در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان، 9 جنس از خانواده هامور‌ماهیان گزارش شده است:

  • 1. Aethaloperca : شامل یک گونه
  • 2. Anyperodon : شامل یک گونه
  • 3. Cephalopholis : شامل چهار گونه
  • 4. Dermatolepis : شامل یک گونه
  • 5. Epinephelus : شامل هجده گونه
  • 6. Liopropoma : شامل یک گونه
  • 7. Pseudanthias : شامل یک گونه
  • 8. Serranus : شامل یک گونه
  • 9. Variola : شامل یک گونه

 

 

• گونه‌های هامورماهیان ایران:
بیست و نه گونه از هامور ماهیان متعلق به 9 جنس فوق، در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده‌اند که اسامی آن‌ها را در جدول زیر می‌بینید.
◄ با کلیک روی نام گونه، به صفحه مخصوص آن بروید


1. Aethaloperca rogaa
هامور سیاه ، هامور دهان‌قرمز
2. Anyperodon leucogrammicus
هامور باریک
3. Cephalopholis formosa
سمن خط‌آبی
4. Cephalopholis hemistiktos
سمن آجری ، هامور زردباله
5. Cephalopholis oligosticta
هامور سرخ
6. Cephalopholis sexmaculata
هامور شش‌لکه
7. Dermatolepis striolata
ماهی هامور نرم
8. Epinephelus areolatus
هامور منقوط قرمز
9. Epinephelus bleekeri
هامور خال‌نارنجی ، هامور دم‌سیاه
10. Epinephelus chlorostigma
هامور منقوط قهوه‌ای ، سومان
11.Epinephelus coeruleopunctatus
هامور منقوط سفید ، هامور خال‌سفید
12. Epinephelus coioides
هامور معمولی ، هامور خال‌نارنجی
13. Epinephelus diacanthus
هامور پنج‌نواری، هامور لب‌خاردار
14. Epinephelus epistictus
هامور خط‌شکسته ، هامور خالدار
15. Epinephelus flavocaeruleus
هامور زردآبی
16. Epinephelus latifasciatus
هامور خاکی ، هامور مخطط
17. Epinephelus malabaricus
هامور مالاباری
18. Epinephelus morrhua
هامور دنباله‌دار
19. Epinephelus multinotatus
هامور لکّه‌سفید / برطام
20. Epinephelus polylepis
هامور فلس‌کوچک
21. Epinephelus polyphekadion
هامور استتار
22. Epinephelus stoliczkae
هامور لکه‌زیتونی منقوط
23. Epinephelus summana
هامور سومن
24. Epinephelus tauvina
هامور چرب
25. Epinephelus tukula
هامور سیب‌زمینی
26. Liopropoma mitratum
هامور خط‌باریک
27. Pseudanthias townsendi
ماهی آنتیاس تاوسِند
28. Serranus cabrilla
هامور پنبه‌زن
29. Variola louti
دُم‌چنگی زردباله
 
 
◄ تصاویر زیر، برخی از گونه‌های خانواده Serranidae را در نقاط مختلف جهان نشان می‌دهد:
Acanthistius brasilianus >> هامورماهی Alphestes afer Aporops bilinearis >> هامورماهی خالدار
Acanthistius brasilianus >> هامورماهی
آرژانتین
Alphestes afer Aporops bilinearis >> هامورماهی خالدار
Caprodon longimanus >> هامورماهی Centropristis fuscula >> هامورماهی Cromileptes altivelis >> گروپر گوژپشت
Caprodon longimanus >> هامورماهی
صورتی
Centropristis fuscula >> هامورماهی
دونقطه
Cromileptes altivelis >> گروپر گوژپشت