تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان آبهای داخلی آبهای داخلی  
 
 
  آب‌های داخلی ایران
گورماهی اراک
( Aphanius arakensis )
 
گورماهی اراک

:: ماهیان آب‌های داخلی ایران خانواده برکه‌ماهیان خاوری گونه گورماهی اراک

◄ این ماهی تا چندی پیش در خانوادهء کپورماهیان دندان‌دار (Cyprinodontidae) جای داشته است.

احتمال داده شده که چهار گونه A. pluristriatus, A. arakensis, A. mesopotamicus و A. kavirensis ، با هم یکی و مترادف گونه Aphanius sophiae باشند (نیازمند بررسی بیشتر).

■ سیستماتیک:

■ نام علمی گونه: Aphanius arakensis (Teimori, Esmaeili, Gholami, Zarei & Reichenbacher, 2012)j
:: نام فارسی و محلی ایران: گورماهی اراک ، کپور دندان‌دار اراک، ماهی گورخری اراک، کپوردندان اراک
• اسامی محلی » -

:: رده‌بندی کامل ↓
Class: Actinopterygii (رده: پرتوبالگان)
Infraclass: Teleostei (فرو رده: پیوسته‌استخوانان)
Order: Cyprinodontiformes (راسته: کپورماهی‌شکلان دندان‌دار)
Family: Aphaniidae (خانواده: برکه‌ماهیان خاوری) (En: Oriental killifishes)
■ قبلا، در خانواده کپورماهیان دندان‌دار (Cyprinodontidae) و زیرخانواده Cyprinodontinae بوده است.
Genus: Aphanius (جنس: آفانیوس)
Species: Aphanius arakensis (گونه: گورماهی اراک)

:: نام انگلیسی: Arak tooth-carp
• سایر زبان‌ها: -
:: برخی از اسامی علمی مترادفِ قدیمی، یا غیرمعتبر: Esmaeilius arakensis
:: ریشه لغوی: arakensis = شهر اراک، به دلیل نزدیکی به محل گزارش این گونه

■ کشورهای محل زندگی گورماهی اراک
بومی انحصاری ایران است.

■ زیستگاه‌های گزارش‌شده گورماهی اراک
فقط در حوضه آبریز دریاچه نمک اراک.
این گونه از یک آبگیر کم عمق طبیعی با ابعاد حدود 6 در 4 متر که از یک چشمه مجاور تغذیه می‌شد گزارش گردیده است. در چشمه‌های مرتبط نیز این گونه مشاهده می‌شود.

■ ویژگی‌های زیستگاه گورماهی اراک
ساکن آب شیرین، بستر و دور از بستر
ساکن آب‌های نیمه‌گرمسیری.
مکان نمونه برداری این گونه، دارای آب راکد با دمای 23 درجه سانتیگراد و بدون پوشش گیاهی بوده است. در این آبگیر، هیچ پوشش گیاهی وجود نداشت اما در اطراف آن گونه‌های گیاهی Typha sp. (لوئی) و Juncus sp. (سازو) وجود داشت. بستر محل نمونه برداری گلی همراه با سنگریزه بود.

■ مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک گورماهی اراک

• شکل بدن: شعاع‌های نرم باله پشتی: 11-14 عدد | شعاع نرم باله مخرجی 10-12 عدد | شعاع نرم باله شکمی 6-8 عدد | شعاع نرم باله سینه‌ای 14-18 عدد | فلس‌های روی خط جانبی 28-32 عدد | فلس‌های روی ساقه دمی 10-13 عدد | خارهای آبششی 8-10 عدد | نرها دارای 12تا 19 نوار روی بدن (معمولا 11-13عدد) | لکه‌های رنگی واضح در پهلوهای جنس ماده به سمت عقب بدن | آنتی‌روستروم اتولیت کوچک ولی مرتفع که excisura گسترده‌ای دارد با یک حاشیه شکمی دارای بخش‌های قطره‌مانند |
• اندازه: حداکثر طول کل 3.9 سانتیمتر و طول استاندارد 3.4 سانتیمتر است.
• طول عمر: -
• غذا: -
• ژنتیک: دارای 19 آپومورفی (جداریختی ) مولکولی (17 transitions, 2 transversions) در ژن سیتوکروم b.
• ویژگی‌های رفتاری: بی‌خطر و غیرمهاجم است.
• سایر توصیحات:

■ تولیدمثل گورماهی اراک

-

■ صید گورماهی اراک

فاقد ارزش صید.

■ ارزش‌های اقتصادی گورماهی اراک

این ماهی ارزش‌های اکولوژیک زیادی دارد.
همچنین مستعد استفاده به عنوان ماهی آکواریومی است.

⧠ وضعیت ذخایر گورماهی اراک

وضعیت آن در سیاهه قرمز IUCN، ارزیابی نشده است، اما زیستگاه این گونه در وضعیت بدی از نظر آلودگی‌های انسانی و خشکسالی قرار دارد. بنظر می‌رسد محل کشف این گونه در حال حاضر خشک است.
چشمه‌نازی که از زیستگاه‌های این گونه است، بدلیل حفر چاه دچار بی‌آبی شده است.

■ بهداشت و بیماری‌های گورماهی اراک

-

○ تصاویر و فیلم از گورماهی اراک:

گونه گورماهی اراک گونه گورماهی اراک گونه گورماهی اراک
گونه گورماهی اراک، جنس ماده
چشمه نازی/(عکس: تیموری و همکاران)
گونه گورماهی اراک، جنس نر
چشمه نازی/(عکس: تیموری و همکاران)
گونه گورماهی اراک، جنس ماده
(عکس: تیموری و همکاران)
گونه گورماهی اراک آبگیر محل زندگی گورماهی اراک گورماهی اراک نر در آکواریوم
گونه گورماهی اراک، جنس نر
(عکس: تیموری و همکاران)
آبگیر محل زندگی گورماهی اراک
(عکس: تیموری و همکاران)
گورماهی اراک نر در آکواریوم
گورماهی اراک ماده در آکواریوم گورماهی اراک نر جوان در آکواریوم گورماهی نر در آکواریوم
گورماهی اراک ماده در آکواریوم گورماهی اراک نر جوان در آکواریوم مقایسه اتولیت گورماهی اراک با چند
گونه دیگر جنس Aphanius در ایران
گورماهی اراک ماده در آکواریوم ارتباط فیلوژنتیک گورماهی اراک با سایر کپورماهیان دنداندار بومی ایران ارتباط فیلوژنتیک گورماهی اراک با سایر کپورماهیان دنداندار بومی ایران
نقشه پراکنش جنس Aphanius در ایران
(تیموری و همکاران)
ارتباط فیلوژنیک A. arakensis با سایر گونه‌های جنس Aphanius ایران(حداکثر شباهت) ارتباط فیلوژنیک A. arakensis با سایر گونه‌های جنس Aphanius ایران
فیلم‌هایی از گورماهی اراک

↓صفحات پیشنهادی برای مطالعه↓


خانواده Aphaniidae: برکه‌ماهیان خاوری

گونه Aphanius kruppi : گورماهی کروپ
گونه Aphanius dispar: ماهی گورخری معمولی
گونه Aphanius ginaonis: گورماهی گنو