تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان آبهای داخلی آبهای داخلی  
 
 
 
  آب‌های داخلی ایران
سس‌ماهی خزری
( Luciobarbus caspius )
 
سس‌ماهی خزری

:: ماهیان آب‌های داخلی ایران خانواده کپورماهیانگونه سس‌ماهی خزری

این گونه در بخش ماهیان دریای خزر نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
► توجه: این ماهی در چک‌لیست‌ سال 2020 ماهیان آب شیرین ایران، وجود ندارد

■ سیستماتیک:

■ نام علمی گونه: Luciobarbus capito (Berg, 1914)j
:: نام فارسی و محلی ایران: سس‌ماهی خزری، سس‌ماهی دریای خزر، سس، زرده‌پر
• اسامی محلی » -

:: رده‌بندی کامل ↓
Class: Actinopterygii (رده: پرتوبالگان)
Infraclass: Teleostei (فرو رده: پیوسته‌استخوانان)
Order: Cypriniformes (راسته: کپورماهی‌سانان)
Family: Cyprinidae (خانواده: کپورماهیان) (En: Minnows or carps)
Subfamily: Barbinae
Genus: Luciobarbus
Species: Luciobarbus caspius (گونه: سس‌ماهی خزری)
◄ در بعضی منابع قدیمی، این گونه، با نام زیرگونهء سس‌ماهی آرال با نام barbus (Luciobarbus) brachycephalus caspius ذکر شده است.

:: نام انگلیسی: Caspian barbel
• سایر زبان‌ها: روسی » Kaspiiskii usach
:: برخی از اسامی مترادفِ علمی قدیمی، یا غیرمعتبر: Barbus brachycephalus caspius
:: ریشه لغوی: Luciobarbus از واژه‌های lucius، lykos (یونانی)= گرگ + barbus (لاتین)= سبیل، سبیلک

■ کشورهای محل زندگی سس‌ماهی خزری

• گزارش‌شده از ایران در دریای خزر و رودخانه‌های سواحل غربی وجنوبی، و کشورهای دیگر نظیر:
روسیه

■ زیستگاه‌های گزارش‌شده سس‌ماهی خزری

• بومی در آب‌های ایرانی دریای خزر و رودهای حوضهء آبریز آن. گاهی در گستره‌های آبی تالاب انزلی و رودهای وابسته به آن.
• سایر نقاط جهان:
فقط دریای خزر و بعضی منابع آبی مرتبط با آن مثل رود ولگا. در شمال دریای خزر کمتر دیده می‌شود.

■ ویژگی‌های زیستگاه سس‌ماهی خزری
ساکن آب شیرین و لب‌شور. بنتوپلاژیک (بستر و دور از بستر). مهاجر از دریا به رودخانه.
در عمق 20-25 متری دریا زندگی می‌کند. وارد رودخانه می‌شود.
ساکن نواحی معتدل

■ مشخصات ظاهری، رفتاری و فیزیولوژیک سس‌ماهی خزری

• شکل بدن: بدن کشیده و باریک | سر نسبتا کوتاه و بین 17.4 تا 20.5 درصد طو بدن را شامل و از قسمت بالا بصورت خط مستقیم مشاهده می‌شود. | دهان تحتانی و بزرگ و سبیلک‌ها دراز | خط جانبی دارای 65 تا 74 عدد فلس | باله پشتی دارای 3-4 شعاع سخت غیرمنشعب و 7 شعاع نرم منشعب | باله مخرجی دارای 3 شعاع سخت و 5 شعاع نرم | پهلوها به رنگ سبز زیتونی و قسمت شکم به رنگ روشن | به نسبت گونه سس‌ماهی آرال، B. brachycephalus، چشم کوچک‌تر و باله پشتی کوتاه‌تر دارد و ارتفاع بدن و سر آن کمتر است. فاصله باله شکمی-پشتی بیشتر است و فاصله باله شکمی-مخرجی بیشتر و باله پشتی آن عقبتر است.
• اندازه: حداکثر طول کل 120 سانتیمتر و حداکثر وزن گزارش شده، 14.5 کیلوگرم است.
• طول عمر: 13 سال.
• غذا: بیشتر از لارو حشرات، رستنی‌ها، دوکفه‌ای‌ها و حلزون‌های رودخانه‌ای و...
• ژنتیک: -
• ویژگی‌های رفتاری: بی‌خطر برای انسان.
• سایر توضیحات: -

■ تولیدمثل سس‌ماهی خزری

در سال ششم تا هشتم بالغ هستند.
مهاجرت‌های تولیدمثلی دارند. مهاجرت اصلی این ماهی در ماه‌های آوریل (فروردین)، جولای (تیر) و اوت (مرداد)
ماده‌های بزرگ ممکن است تا 1259000 عدد تخم داشته باشند.
تخم‌ها نسبتا درشت و به قطر 1.4 میلیمتر می‌رسند.
تخمریزی در شمال خزر (کورا) در دمای 20-23 درجه انجام می‌شوند. مولدین و بچه‌ماهیان از رودخانه به دریا بر می‌گردند.
تخمریزی در پایان آوریل شروع شده و اوج آن در ماه ژوئن است و در ماه اوت پایان می‌یابد.

■ صید سس‌ماهی خزری

پره، قلاب و سایر شیوه‌های محلی.

■ ارزش‌های اقتصادی سس‌ماهی خزری

ارزش صید تجاری دارد، اما میزان صید آن کم است. در گذشته صید آن از 20000 تا 30000 تن می‌رسیده است.

وضعیت ذخایر سس‌ماهی خزری

در سیاهه قرمز گونه‌های IUCN، وضعیت "ارزابی‌نشده" دارد.
در ایران ذخایر آن در سال‌های اخیر به شدت کاهش یافته است.

■ بهداشت و بیماری‌های سس‌ماهی خزری
-

تصاویر و فیلم‌ از سس‌ماهی خزری:

سس‌ماهی خزری سس‌ماهی خزری سس‌ماهی خزری
سس‌ماهی خزری، گیلان
عکس: عباسی و همکاران
سس‌ماهی خزری، گیلان
عکس: عباسی و همکاران
پراکنش سس‌ماهی خزری
فیلم‌هایی از سس‌ماهی خزری
 
 
 

↓صفحات پیشنهادی برای مطالعه↓


خانواده Cyprinidae: کپورماهیان در آب‌های داخلی ایران
خانواده Cyprinidae: کپورماهیان در دریای خزر


گونه Luciobarbus xanthopterus : ماهی گطان
گونه Luciobarbus brachycephalus: سس‌ماهی آرال


گونه Luciobarbus capito :سس‌ماهی، زردک، زرده پر، اورنج