تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
 
خلیج فارس و دریای عمان
خانواده سرخوماهیان
(Lutjanidae)


 

■ مشخصات کلی خانواده سرخوماهیان (Lutjanidae):

»» خانواده سرخوماهیان به راسته سوف‌ماهی‌سانان (Perciformes) تعلق دارد.

ریشه لغوی: مالایی >> ikan lutjan = نام یک ماهی

نام انگلیسی: Snappers, Jobfishes

نام فارسی: سرخوماهیان

Lutjanidae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده Lutjanidae:

  • دریازی هستند. ندرتا بویژه ماهیان جوان در مصب‌ها دیده می‌شوند و بعضی نیز برای تغذیه وارد آب شیرین می‌گردند.
  • 17 جنس و 113 گونه در آب‌های جهان دارد.
  • تمرکز پراکنش آن‌ها در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری اقیانوسهای اطلس، آرام و هند است.
  • بدن مرتفع تا بیضی کشیده و در مقطع کمی فشرد شده می باشد.
  • باله پشتی پیوسته یا کمی ناپیوسته است.
  • خارهای باله پشتی 10 تا 12 عدد و شعاع‌های نرم 10 تا 17 عدد است.
  • باله مخرجی دارای 3 خار و 7تا 11 شعاع نرم است.
  • مکان باله شکمی دقیقا بعد از پایه باله سینه‌ای است.
  • باله شکمی یک شعاع سخت و 5 شعاع نرم دارد.
  • اندازه دهان متوسط تا بزرگ و انتهایی بوده و کمی قابلیت ارتجاع دارد.
  • آرواره‌ها دارای دندان‌های بزرگ مناسب گوشت‌خواری هستند. این دندان‌ها کرکی یا مخروطی شکل هستند که ردیف‌های جلویی نیشی شکلند.
  • دندان‌های کامی کوچک هستند.
  • استخوان تیغه‌ای نیز دارای دندان‌های ریز است.
  • استخوان فکی در هنگام بسته بودن دهان توسط استخوان پیش‌چشمی در بر گرفته می‌شود.
  • استخوان پیش‌سرپوش آبششی دندانه دار و یا دارای لبه کامل است.
  • فلس‌ها از نوع شانه‌ای و بندرت دایره‌ای و کوچک تا متوسط هستند.
  • فاصله چشم تا دهان بدون فلس بوده، ولی پیش‌سرپوش آبششی و گونه از فلس پوشیده شده است.
  • هفت خار آبششی دارد.
  • 24 مهره دارد (10+14).
  • طول آن به یک متر می‌رسد.
  • گله‌ای نیستند اما بعضی از آن‌ها تشکیل اجتماعاتی می‌دهند.
  • اغلب ماهیانی کفزی هستند و تا اعماق حدود 450 متر زندگی می‌کنند.
  • بیشتر گونه‌ها شکارچی بوده و از سخت‌پوستان و ماهی تغذیه می‌کنند. بعضی پلانکتون‌خوارند. بیشتر در شب شکار می‌کنند.
  • بعضی گونه‌ها مناسب نگهداری در آکواریوم هستند. ولی خیلی زود بزرگ می‌شوند.
  • تخم ماهیان این خانواده پلاژیک بوده و هر تخم دارای یک لکه چربی کوچک است که جهت شناوری آن‌ها کاربرد دارد. بالغین شباهتی به ماهیان نابالغ ندارند و نوزادان طی چند مرحله شبیه والدین می شوند.
  • از تخم و نوزادشان محافظت نمی‌کنند.
  • ماهی با ارزش غذایی هستند، اما بعضی مواقع منجر به ایجاد بیماری مسمومیت ماهی (Ciguatera) می‌شون،د این بیماری درمان قطعی ندارد و یک هفته تا یک سال طول می کشد. بصورت تازه و منجمد مصرف غذایی دارد.
  • توسط ترال کف، قلاب دستی، رشته قلاب طویل، تور گوشگیر و گرگور صید می‌شوند.

 

■ پراکنش در ایران:

• جنس‌ها: در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان، هشت جنس از خانواده سرخوماهیان گزارش شده است:

  • 1. Aphareus : شامل 2 گونه
  • 2. Aprion : شامل 1 گونه
  • 3. Etelis : شامل 2 گونه
  • 4. Lutjanus : سرخوها ، شامل 21 گونه
  • 5. Macolor : شامل 1 گونه
  • 6. Paracaesio : شامل 1 گونه
  • 7. Pinjalo : کج‌پولک‌ها ، شامل 1 گونه
  • 8. Pristipomoides : اره‌پوش‌ها ، شامل 4 گونه

 

• گونه‌های سرخوماهیان ایران:
سی و سه گونه از جنس‌های فوق در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده است که به شرح جدول زیر می‌باشد.

با کلیک بر روی هرکدام می‌توانید اطلاعات دقیق‌تر گونه را مشاهده بفرمایید


1. Aphareus furca
سرخوی دندانکوچک
2. Aphareus rutilans
سرخوی زنگاری
3. Aprion virescens
سرخوی سبز
4. Etelis carbunculus
سرخوی عمق‌زی
5. Etelis coruscans
سرخوی عمق زی دم دراز

6. Lutjanus argentimaculatus
سرخوی حرّا
7. Lutjanus bengalensis
سرخوی بنگالی
8. Lutjanus bohar
سرخوی دونقطه
9. Lutjanus coeruleolineatus
سرخوی خط‌آبی
10. Lutjanus ehrenbergii
سرخوی خال‌سیاه، سرخو لکه‌دار
11. Lutjanus erythropterus
سرخوی خونی
12. Lutjanus fulviflamma
سرخوی زرد خال‌سیاه، دوری
13. Lutjanus fulvus
سرخوی دم‌سیاه
14. Lutjanus gibbus
سرخوی گوژپشت
15. Lutjanus indicus
سرخوی هندی
16. Lutjanus johnii
سرخوی معمولی
17. Lutjanus kasmira
سرخوی خط‌آبی معمولی
18. Lutjanus lemniscatus
سرخوی مخطط زرد

19. Lutjanus lunulatus
سرخوی دم‌هلالی
20. Lutjanus lutjanus
سرخوی چشم‌درشت
21. Lutjanus malabaricus
سرخوی مالاباری
22. Lutjanus quinquelineatus
سرخوی پنج خط
23. Lutjanus rivulatus
سرخوی قهوه‌ای
24. Lutjanus russellii
سرخوی هشت‌خط
25. Lutjanus sanguineus
سرخوی گوژسر
26. Lutjanus sebae
سرخوی امپراتور
27. Macolor niger
سرخوی سیاه و سفید
28. Paracaesio xanthura
سرخوی آبی دم‌زرد
29. Pinjalo pinjalo
سرخوی کج پولک، پینجالو
30. Pristipomoides filamentosus
سرخوی زرشکی
31. Pristipomoides multidens
سرخوی خط‌طلایی
32. Pristipomoides sieboldii
سرخوی بنفش
33. Pristipomoides zonatus
سرخوی کج‌خط
 
تصاویر زیر بعضی از گونههای خانواده پرجمعیت Lutjanidae را در نقاط مختلف جهان نشان می‌دهد:
Aphareus furca >> سرخوی کوچک دندان Aprion virescens >> سرخوی سبز Apsilus fuscus >> سرخوی آفریقایی
Aphareus furca >> سرخوی کوچک دندان Aprion virescens >> سرخوی سبز Apsilus fuscus >> سرخوی آفریقایی
دم چنگالی
Etelis carbunculus >> سرخوی یاقوتی Lipocheilus carnolabrum Pristipomoides multidens >> سرخوی
Etelis carbunculus >> سرخوی یاقوتی Lipocheilus carnolabrum Pristipomoides multidens >> سرخوی
خط طلایی