تماس درباره ما منابع سایت سایر آبزیان گونه های ماهی خانواده ماهیان درباره خلیج فارس و دریای عمان  
 
 
خلیج فارس و دریای عمان
خانواده طوطی ماهیان
(Scaridae)


 

■ مشخصات کلی خانواده طوطی ماهیان (Scaridae):

»» خانواده طوطی‌ماهیان، عضو راسته سوف‌ماهی‌سانان (Perciformes) هستند.

ریشه لغوی: لاتین>> Sacrus= نام نوعی ماهی که در متون قدیمی ذکر شده، برگفته از واژه یونانی Skairo=جهیدن(به دلیل جهش‌های بلند ).

نام انگلیسی: Parrotfishes

نام فارسی: طوطیماهیان

Scaridae

■ خصوصیات زیستی و شیلاتی خانواده طوطی‌ماهیان، Scaridae:

  • اغلب ساکن مناطق گرمسیری بویژه در اقیانوس‌های اطلس، آرام و هند هستند.
  • در آب‌های جهان، 10 جنس و 100 گونه دارد.
  • دندان‌های فکی، دوکی شکل یا منقار طوطی مانند هستند. اغلب دندان‌های فک‌ها به هم جوش خورده، ایجاد صفحات دندانی نموده است.
  • باله پشتی دارای 9 خار و 10 شعاع نرم است. این باله ممتد و طویل است.
  • باله مخرجی دارای 3 خار و 9 شعاع نرم است.
  • باله شکمی دارای یک خار و 5 شعاع نرم است.
  • باله دمی، دارای 11 شعاع منشعب است.
  • فلس‌ها بزرگ و دایره ای هستند.
  • خط جانبی 22 تا 24 فلس را در بر می گیرد.
  • تعداد مهده ها 25 عدد است.
  • گیاهخوار بوده و اغلب از جلبگهای لابلای مرجانهای مرده استفاده می نمایند.
  • قطعات سنگی که همراه با جلبک‌ها جویده میشوند، تبدیل به شن شده و به هضم جلبک کمک می‌کنند. این مساله طوطی ماهیان را به یک تولید کننده مهم شن و ماسه در تپه‌های مرجانی تبدیل کرده است.
  • تغییر جنسیت در اغلب آنها دیده می‌شود. در ابتدا هر دو جنس وجود دارد و در فاز بعدی، نرهای مبدل با رنگ‌های درخشان ایجاد می‌شوند.
  • نرهای ایجاد شده، دارای چندین ماده بوده و تخم‌ریزی پلاژیک در آنها دیده می‌شود.
  • بسیاری از گونه های‌خانواده طوطی ماهیان، رنگ‌های درخشانی دارند، اما این رنگ‌ها در اسارت و نیز برحسب سن و جنس تغییر می‌کند.
  • به سختی در آکواریوم قابل نگهداری هستند، دندان‌های مخروطی آنها نیاز به جویدن صخره‌های مرجانی دارد تا بیش از حد رشد نکند.
  • حداکثر طول این خانواده به 50 سانتیمتر می‌رسد.
  • در آبهای مناطق صخره ای مرجانی 2 تا 3 متری بستر آب زیست می‌کنند.
  • بصورت جفت یا منفرد یا دسته های 15 تا 20 تایی حرکت می کنند.
  • گوشت آنها بصورت تازه مصرف می شود. ماهیان غذایی مهم هستند.
  • صید آنها توسط تور گوشگیر، گرگور، تور ثابت عمقی و ترال کف انجام می‌شود.

 

 

■ پراکنش در ایران:

• جنس‌ها: در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان، شش جنس از خانواده طوطی‌ماهیان گزارش شده است:

  • 1. Bolbometopon
  • 2. Calotomus » طوطی‌ماهی‌های بدرنگ
  • 3. Cetoscarus
  • 4. Chlorurus » سبزدم‌ها
  • 5. Leptoscarus
  • 6. Scarus

• گونه‌های طوطی‌ماهیان ایران: سیزده گونه از شش جنس فوق در آب‌های ایرانی خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده‌اند که به شرح جدول زیر می‌باشد. با کلیک بر روی آن می‌توانید اطلاعات دقیق‌تر گونه را مشاهده بفرمایید (اسامی با زمینه سیاه تکمیل اطلاعات شده‌اند)↓

1. Bolbometopon muricatum
طوطی‌ماهی کوژسر سبز
2. Calotomus viridescens
طوطی‌ماهی منقوط
3. Cetoscarus bicolor
طوطی‌ماهی دورنگ
4. Chlorurus gibbus :
-
5. Chlorurus sordidus :
-
6. Leptoscarus vaigiensis
طوطی‌ماهی مرمری
7. Scarus ferrugineus
طوطی‌ماهی زنگاری
8. Scarus frenatus
طوطی‌ماهی عینکی
9. Scarus fuscopurpureus
طوطی‌ماهی یشمی
10. Scarus ghobban
طوطی‌ماهی زرد‌پولک، طوطی‌ماهی خط‌آبی
11. Scarus niger
طوطی‌ماهی سیاه
12. Scarus persicus
طوطیماهی ایرانی
13. Scarus psittacus :
-
   
 
تصاویر زیر، بعضی از گونه‌های خانواده Scaridae را در نقاط مختلف جهان نشان می‌دهد:
Bolbometopon muricatum >> طوطی ماهی Calotomus carolinus >> طوطی ماهی Chlorurus bowersi >> طوطی ماهی منقوش
Bolbometopon muricatum >> طوطی ماهی
آبی کوژ سر
Calotomus carolinus >> طوطی ماهی
کرولاین
Chlorurus bowersi >> طوطی ماهی منقوش
Cryptotomus roseus >> طوطی ماهی Hipposcarus longiceps >> طوطی ماهی Sparisoma cretense
Cryptotomus roseus >> طوطی ماهی
لب آبی
Hipposcarus longiceps >> طوطی ماهی
پوزه دراز اقیانوس آرام
Sparisoma cretense